การวิเคราะห์สิ่งแวดล้อมภายในองค์การ (Internal Environmental Analysis) เป็นการตรวจสอบและประเมินขีดความสามารถและข้อบกพร่องขององค์การ เพื่อที่จะใช้เป็นแนวทางในการกำหนดอนาคตขององค์การ ตลอดจนส่งเสริมความเข้มแข็งและลดความอ่อนแอของธุรกิจโดยที่ผู้บริหารเชิงกลยุทธ์ต้องพิจารณาปัจจัยภายในองค์การ เพื่อสามารถระบุปัจจัยเชิงกลยุทธ์ภายใน โดยการวิเคราะห์ถึงจุดแข็งและจุดอ่อนขององค์การ ซึ่งจะสามารถใช้ในการกำหนดกลยุทธ์ โดยการใช้จุดแข็งให้เป็นประโยชน์และหลีกเลี่ยงจุดอ่อน หรือทำการป้องกันการโจมตีจากคู่แข่งขันโดยการแก้ไขจุดอ่อนนั้น ซึ่งโดยปกติการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในองค์การสามารถทำได้ โดยการศึกษาถึงทรัพยากรพื้นฐานขององค์การเปรียบเทียบกับคู่แข่งขันในอุตสาหกรรมโดยวิธีการศึกษาทรัพยากรพื้นฐานขององค์การเพื่อใช้ในการกำหนดจุดแข็งและจุดอ่อนสามารถทำได้ดังต่อไปนี้
1. การระบุและการแยกประเภทของทรัพยากร เป็นปัจจัยภายในขององค์การในด้านของจุดแข็งและจุดอ่อนโดยเปรียบเทียบกับคู่แข่งขัน
2. การระบุความสามารกขององค์การ เป็นการรวมทรัพยากรขององค์การที่เป็นความสามารถที่เฉพาะเจาะจงที่ถือเป็นจุดเด่นขององค์การ
3. การประเมินศักยภาพของความสามารถ โดยประเมินความสามารถในด้านของผลตอบแทนการสร้างกำไรขององค์การจากทรัพยากรที่เป็นข้อได้เปรียบทางการแข่งขันและความเหมาะสมของผลตอบแทน
4. การเลือกกลยุทธ์ขององค์การ เป็นกลยุทธ์ที่ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรและความสามารถขององค์การได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งจะต้องตัดสินใจบนพื้นฐานของโอกาสจากปัจจัยภายนอก
5. การระบุช่องว่างทางทรัพยากร องค์การจำเป็นต้องลงทุนเพิ่มเพื่อที่องค์การจะใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เต็มที่ โดยเป็นการแก้ไขจุดอ่อนขององค์การให้มีความเข้มแข็งมากขึ้น เพื่อป้องกันหรือลดการถูกโจมตีจากคู่แข่งขัน
เมื่อนำทรัพยากรขององค์การมารวมเข้าด้วยกันจะสามารถนำมาสร้างเป็นความสามารถหลักขององค์การที่ใช้ในการแข่งขันกับคู่แข่งขัน ดังนั้นการรักษาคุณลักษณะของทรัพยากรและความสามารถขององค์การจะทำให้องค์การสามารถรักษาความได้เปรียบเหนือคู่แข่งขันไว้ได้
ทรัพยากรและความสามารถขององค์การอาจถูกลอกเลียนจากคู่แข่งขันรายอื่นได้ ซึ่งคุณลักษณะของทรัพยากรและความสามารถแต่ละอย่างสามารถถูกลอกเลียนได้ยากง่ายแตกต่างกัน โดยทรัพยากรและความสามารถบางอย่างที่มีวงจรในการถูกลอกเลียนได้ช้าและมีความคงทนเนื่องจากมีการคุ้มครองสิทธิบัตร มีภูมิศาสตร์ที่ได้เปรียบ และมีตราผลิตภัณฑ์ที่เข้มแข็ง เป็นต้น