อัตราส่วนแสดงโครงสร้างทางการเงิน (Leverage Ratios) หรืออัตราส่วนแสดงการบริหารหนี้สิน (Debt Management Ratios) จะใช้วิเคราะห์ความสามารถในการก่อหนี้ของกิจการ โดยประเมินว่ากิจการสามารถที่จะชำระหนี้และดอกเบี้ยแก่เจ้าหนี้ระยะยาวได้ตามเวลาหรือไม่ เจ้าหนี้ระยะยาวจะได้รับความคุ้มครองจากส่วนของผู้ถือหุ้นมากน้อยเพียงใด โดยทั่วไป กิจการมักจะจัดหาเงินทุนจากหนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น[1] ซึ่งแหล่งเงินทุนทั้งสองจะมีต้นทุนเงินทุน (Cost of Capital) ที่แตกต่างกันไป โดยการจัดหาเงินทุนจากหนี้สินไม่หมุนเวียน เช่น เงินกู้ระยะยาว และหุ้นกู้ เป็นต้น จะได้รับประโยชน์ต่อกิจการในรูปของการประหยัดภาษี และมีต้นทุนของเงินทุนต่ำ อย่างไรก็ตาม การจัดหาเงินทุนจากหนี้สินมีภาระผูกพันที่จะต้องจ่ายดอกเบี้ยเพื่อเป็นการตอบแทนแก่เจ้าของเงินทุนตามข้อกำหนดการกู้ยืม ซึ่งถ้ากิจการจัดหาเงินทุนจากหนี้สินที่มากเกินไป จะทำให้เกิดความเสี่ยงทางการเงินและการไม่สามารถชำระหนี้ตามกำหนดเวลา ซึ่งนำไปสู่ปัญหาภาวะล้มละลายได้ ส่วนการจัดหาเงินทุนจากส่วนของผู้ถือหุ้น กิจการจะจ่ายผลตอบแทนให้เจ้าของเงินทุนในรูปเงินปันผล ซึ่งแม้ว่าจะมีต้นทุนเงินทุนที่สูงกว่า แต่จะไม่ค่อยส่งผลต่อความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้ เนื่องจากการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้นไม่ได้บังคับจ่าย แต่ขึ้นอยู่กับกำไรของกิจการ หากกิจการมีกำไรสูงก็จะจ่ายเงินปันผล หากมีกำไรต่ำหรือขาดทุนก็ไม่ต้องจ่ายเงินปันผลได้ ดังนั้น การจัดหาแหล่งเงินทุนจึงมีความสำคัญที่กิจการจะต้องพิจารณาว่า กิจการควรจะใช้แหล่งเงินทุนจากหนี้สินไม่หมุนเวียนหรือส่วนของผู้ถือหุ้นเป็นจำนวนเท่าไหร่ จึงทำให้กิจการสามารถชำระหนี้ได้ตามกำหนดเวลาและยังมีฐานะมั่นคง (Brigham and Daves, 2014; Chandra, 2006; Paramasivan and Subramanian, 2016; Shim and Siegel, 2007) ทั้งนี้ อัตราส่วนแสดงโครงสร้างทางการเงินที่สำคัญ ได้แก่ อัตราหนี้สินต่อสินทรัพย์ อัตราหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้น และอัตราส่วนแสดงความสามารถในการจ่ายดอกเบี้ย
[1] กรณีบริษัทจะเรียกส่วนของเจ้าของว่าส่วนของผู้ถือหุ้นและในกรณีห้างหุ้นส่วนจะเรียกว่าส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน
การอ้างอิง
Brigham, E.F. and Daves, P.R., (2014), Intermediate Financial Management, 11st Edition, Cengage Learning.
Chandra, P., (2006), Financial Management Theory and Practice, 6th Edition, Tata McGraw Hill.
Paramasivan, C. and Subramanian, T., (2016). Financial management. New Delhi, India: New Age International Publisher.
Shim, J.K. and Siegel, J.G., (2007), Financial Management, 3rd Edition, United States of America: The McGraw-Hill Companies.