การบริหารโครงการ หรือเรียกว่า วงจรโครงการ หมายถึง การดำเนินงานโครงการตั้งแต่เริ่มต้นจนสิ้นสุดโครงการ โดยเริ่มตั้งแต่การกำหนดโครงการ การนำโครงการไปดำเนินการ จนกระทั้งสิ้นสุดโครงการ ซึ่งผู้วิเคราะห์โครงการควรศึกษารายละเอียดของโครงการ เพื่อเข้าใจวัตถุประสงค์ ขั้นตอน วิธีการดำเนินงาน เป้าหมาย งบประมาณ ระยะเวลาในการดำเนินงาน ตลอดจนตรวจสอบความสอดคล้องในประเด็นต่างๆ ของโครงการ เมื่อดำเนินการวิเคราะห์โครงการในด้านต่างๆ แล้ว ก็จะจัดทำข้อเสนอโครงการ แล้วเมื่อมีการนำโครงการไปดำเนินการ ก็จะต้องติดตามและประเมินผลโครงการเพื่อนำมาปรับปรุงการดำเนินโครงการเป็นระยะๆ หรือใช้ประโยชน์สำหรับปรับแก้ไขขั้นตอนอื่นๆ ก่อนหน้าได้ จนเมื่อโครงการสิ้นสุดลงก็ยังสามารถใช้ข้อมูลต่างๆ ของโครงการในการบริหารโครงการอื่นๆ ต่อไปได้ โดยการบริหารโครงการตั้งแต่ต้นจนสิ้นสุดโครงการอาจแบ่งออกเป็น 3 ช่วง คือ
- ช่วงการวางแผนโครงการ คือ ช่วงแรกของโครงการตั้งแต่เริ่มกำหนดโครงการก่อนที่จะนำโครงการไปปฎิบัติ ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับการกำหนดโครงการ การศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้น การวิเคราะห์โครงการด้านต่างๆ การจัดทำข้อเสนอโครงการ และการอนุมัติโครงการ
- ช่วงการนำโครงการไปปฎิบัติ คือ ช่วงการนำโครงการที่ได้มีการอนุมัติแล้ว มาดำเนินการตามที่อนุมัติจนเสร็จโครงการ
- ช่วงการติดตามและประเมินผลโครงการ คือ ช่วงการติดตามและประเมินผลโครงการให้เป็นไปตามที่ได้วางแผนไว้ ทั้งระหว่างและหลังจากโครงการเสร็จสิ้นแล้ว
ขั้นตอนการบริหารโครงการจะเริ่มจากการศึกษาข้อมูลและกำหนดประเด็นสำคัญของโครงการ นำมาศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้น จัดทำข้อเสนอโครงการเบื้องต้น และเสนอโครงการเพื่ออนุมัติในหลักการ หากโครงการผ่านการอนุมัติก็จะทำการวิเคราะห์โครงการในแต่ละด้าน เพื่อกำหนดกรอบในการวิเคราะห์โครงการแต่ละด้านนั้น เช่น ด้านเศรษฐกิจและสังคม ด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ด้านตลาด ด้านเทคนิค ด้านการจัดการ และด้านการเงิน เป็นต้น โดยทั่วไปมักเริ่มจากการศึกษาวิเคราะห์ด้านตลาดก่อนเพื่อให้ทราบถึงอุปสงค์ของตลาด หลังจากนั้นจะทำการศึกษาด้านเทคนิค ด้านการจัดการ ด้านเศรษฐกิจและสังคม และด้านผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จากนั้นจึงวิเคราะห์ด้านการเงิน เพื่อประเมินราคา ค่าใช้จ่าย และผลตอบแทนของโครงการ อย่างไรก็ตาม หากวิเคราะห์โครงการแล้วพบว่า ไม่คุ้มค่าต่อการลงทุน หรือไม่สอดคล้องกับเป้าหมายที่กำหนด ก็จะยุติโครงการดังกล่าว ทั้งนี้ กระบวนการบริหารโครงการจะเป็นกระบวนการแบบย้อนวนกลับไปมาได้ กล่าวคือ เมื่อมีการศึกษาวิเคราะห์ในขั้นตอนใดแล้ว ก็สามารถนำผลการวิเคราะห์กลับมาปรับปรุงในขั้นตอนก่อนหน้าได้เสมอ เช่น หากวิเคราะห์แล้วต้นทุนขององค์การต่ำกว่าคู่แข่ง ก็สามารถปรับลดราคาขายเพื่อเพิ่มความได้เปรียบทางการแข่งขันได้ หรือหากพบว่ามีทางเลือกอื่นๆ ที่จะให้ผลตอบแทนต่อโครงการสูงสุดและเป็นไปได้มากที่สุด ก็นำมาปรับปรุงการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เป็นต้น
References
Brigham, E. F., Houston, J. F., Chiang, Y.-m., Lee, H.-S., & Ariffin, B. (2010). Essentials of Financial Management. Cengage Learning.
Laws, J. (2018). Essentials of financial management. Liverpool University Press.
Ross, A. Stephen, Westerfield,Randolph W., Jordan, Bradford D., Lim, Joseph and Tan, Ruth (2016)
Fundamentals of Corporate Finance. Asia Global Edition. McGraw-Hill Education.
รวี ลงกานี (2561) หน่วยที่ 14 “การจัดการสินทรัพย์ถาวรและสินทรัพย์ลักษณะเชิงโครงการ” ในประมวลสาระชุด
วิชา การบัญชีเพื่อการจัดการและการจัดการการเงิน (หน่วยที่ 9-15) พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักพิมพ์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2549). การประเมินมูลค่าสินทรัพย์: การลงทุนในตราสารทุน สถาบันพัฒนา
ความรู้ตลาดทุน