กระบวนการเขียนบทความวิชาการมี 7 ขั้นตอนหลัก เริ่มตั้งแต่ 1) เตรียมแนวคิด 2) วิเคราะห์แนวคิด 3)กำหนดชื่อเรื่อง 4) วางโครงเรื่อง 5) ลงมือเขียน 6) ทบทวนและประเมินผลการเขียน และ 7) กำหนดสาระสังเขป โดยมีรายละเอียดดังนี้
1 เตรียมแนวคิด เป็นการกำหนดแนวคิดหรือประเด็นที่น่าสนใจ แล้วคัดเลือกเพียงแนวคิดหรือประเด็นเดียวที่มีสาระทางวิชาการและตรงกับความสนใจของผู้เขียน และผู้เขียนมีความรู้ ความเชี่ยวชาญ สามารถสอดแทรกความคิดเห็นของผู้เขียนได้อย่างเหมาะสม เป็นเรื่องที่มีสาระและประโยชน์ต่อผู้อ่านและสังคม
2 วิเคราะห์แนวคิด เป็นการพิจารณแนวคิดหรือประเด็นที่จะเขียนให้ชัดเจน ระดมความคิดและความรู้ในเรื่องที่จะเขียน แยกรายละเอียด แง่มุมต่างๆ อย่างละเอียด มีการศึกษาค้นคว้าจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ผู้เขียนจะแยกเป็นหัวข้อย่อยและแบ่งเนื้อหาให้มีขอบเขตที่ชัดเจน ทั้งนี้ เมื่อได้แนวคิดหรือประเด็นที่ชัดเจน ผู้เขียนสามารถเขียนขยายความได้โดยใช้ความรู้และประสบการณ์ของตัวเอง โดยคำนึงถึงขอบเขตเนื้อหาที่เกี่ยวข้องที่เหมาะสม หัวข้อไม่กว้างเกินไป มีแหล่งข้อมูลเพียงพอ
3 กำหนดชื่อเรื่อง ควรกำหนดชื่อเรื่องให้ตรงกับแนวคิดของเรื่อง โดยการตั้งชื่อเรื่องให้ครอบคลุมเนื้อหาและสื่อสารแนวคิดอย่างชัดเจน
4 วางโครงเรื่อง เป็นขั้นตอนในการวางแผนเขียนเนื้อหา โดยวางโครงเรื่องที่มีลำดับเนื้อหาซึ่งสามารถลำดับได้หลายรูปแบบ เช่น การลำดับเนื้อหาตามเวลา ตามความสำคัญ หรือ ตามการตั้งประเด็น เป็นต้น
5 ลงมือเขียน เป็นการเขียนบทนำ เนื้อเรื่อง และบทสรุป มีการเลือกใช้ถ้อยคำภาษาสำนวนที่เหมาะสมกับเนื้อหาที่จะเขียน
6 ทบทวนและประเมินผลการเขียน เมื่อเขียนเสร็จแล้ว ผู้เขียนทบทวนและประเมินผลการเขียน ว่ามีเหตุผล มีการยกตัวอย่างและการอ้างอิง นอกจากนี้ มีระบบการประเมินคุณภาพบทความทางวิชาการ โดยให้มีผู้ทรงคุณวุฒิในศาสตร์หรือวิชาการที่เกี่ยวข้องกับบทความเป็นผู้ประเมินและกลั่นกรองบทความวิชาการก่อนตีพิมพ์
7 กำหนดสาระสังเขป เป็นการกำหนดบทคัดย่อหรือเรื่องย่อเนื้อหาสาระของบทความ เขียนแยกต่างหากจากเนื้อหาบทความ
บรรณานุกรม
บุญทิพย์ สิริธรังศรี. (2554). หลักการและเทศนิคการเขียนตำรา. วาราสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, ปีที่ 5, ฉบับที่ 2.
ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การเขียนบทความทางวิชาการ. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนมหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม, ปีที่ 3, ฉบับที่ 15.
ธิดา โมสิกรัตน์. (2548). การเขียนบทความในการเขียนผลงานทางวิชาการและบทความ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
สุมาลี สังข์ศรี, นภาลัย สุวรรณธาดา และธิดา โมสิกรัตน์. (2553). เอกสารประกอบการฝึกอบรมหลักสูตรการเขียนผลงานวิชาการและบทความ. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.