1. ผู้สอบบัญชี มี 2 ประเภท คือ
1) ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (Tax Auditor : TA)
2) ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (Certified Public Accountant : CPA)
2. ความแตกต่าง TA กับ CPA
ตารางที่ 1 ผู้สอบบัญชีภาษีอากรกับผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในส่วนที่แตกต่างกัน
| ประเด็นที่พิจารณา | ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) | ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) |
| 1. งบการเงินของกิจการที่ตรวจสอบ | เฉพาะห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กเท่านั้น | ทุกกิจการที่เป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 |
| 2. ผู้ออกใบอนุญาตในการประกอบวิชาชีพตรวจสอบและรับรองบัญชี | กรมสรรพากร | สภาวิชาชีพบัญชี |
| 3. กฎหมายที่รองรับการเป็นผู้สอบบัญชี | ประมวลรัษฎากร | พระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 |
| 4. อายุใบอนุญาตในการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี | มีอายุ 5 ปี และสามารถต่ออายุได้ | ไม่มีอายุ |
| 5. ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชี | จำนวน 200 บาท ระยะเวลา 5 ปี (เฉลี่ยปีละ 40 บาท) | จำนวน 1,000 บาทต่อปี และค่าบำรุง สมาชิกปีละ 500 บาท รวมปีละ 1,500 บาท |
| 6. การฝึกหัดงานก่อนได้รับใบอนุญาต | ไม่ต้องผ่านการฝึกหัดงานมาก่อน | ต้องผ่านการฝึกหัดงานไม่น้อยกว่า 3 ปี รวมไม่ต่ำกว่า 3,000 ชั่วโมง |
| 7. จำนวนวิชาที่ต้องเข้ารับการทดสอบความรู้ | มี 3 วิชา | มี 6 วิชา |
| 8. จรรยาบรรณที่ต้องรักษา | ตามที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด | ตามที่อธิบดีกรมสรรพากรและสภาวิชาชีพบัญชีกำหนด |
| 9. เกณฑ์การปฏิบัติงานตรวจสอบงบการเงิน | แนวทางและวิธีการตรวจสอบที่กรมสรรพากรกำหนด | 2 กรณีคือ 1) ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็ก ตามแนวทางและวิธีการตรวจสอบที่กรมสรรพากรกำหนด 2) กิจการอื่น ตามมาตรฐานการสอบ บัญชี |
| 10. หนังสือตอบรับงาน | ต้องจัดทำเป็นรายกิจการและทำทุกปี | มี 2 กรณีตามข้อ 9 คือ 1) ต้องจัดทำ 2) จะจัดทำหรือไม่ก็ได้ |