สำหรับ Blog ความรู้นี้จะอธิบายการใช้ข้อมูลทางการบัญชีเพื่อการตัดสินใจยกเลิกส่วนงาน ทั้งนี้ ส่วนงานอาจหมายถึง สาขา แผนก สายการผลิต ก็ได้
ลักษณะทั่วไปของสถานการณ์: กิจการที่มีส่วนงานหลายส่วนงาน แต่ปรากฎว่าบางส่วนงานขาดทุนอย่างต่อเนื่อง ผู้บริหารอาจเห็นว่าการยกเลิกส่วนงานนั้นน่าจะส่งผลทำให้ภาพรวมของกิจการดีขั้น (ยกเลิกส่วนงานนั้นแล้ว กำไรโดยรวมสูงขึ้น)
ข้อมูลที่ต้องใช้และเกณฑ์การตัดสินใจ: ข้อมูลที่ต้องใช้ประกอบด้วย (1) กำไรส่วนเกินของส่วนงาน ซึ่งคำนวณจากรายได้หักด้วยต้นทุนผันแปร ซึ่งหากกิจการยกเลิกส่วนงานนี้แล้วย่อมส่งผลให้กำไรส่วนเกินที่กิจการเคยได้รับจากส่วนงานนี้หายไป (2) ต้นทุนการดำเนินงานคงที่ โดยเฉพาะต้นทุนคงที่ที่หลีกเลี่ยงได้ ซึ่งหมายถึงต้นทุนส่วนที่กิจการไม่ต้องจ่าย ถ้าส่วนงานนั้นถูกยกเลิก หรืออาจเรียกว่า ต้นทุนที่ประหยัดได้ สำหรับเกณฑ์ในการตัดสินใจนั้น อาจใช้วิธีการเปรียบเทียบกำไรส่วนเกินของส่วนงานนั้นกับตันทุนคงที่ที่หลีกเลี่ยงได้ หากกำไรส่วนเกินของส่วนงานนั้นมากกว่าต้นทุนคงที่ที่หลีกเลี่ยงได้ นั่นหมายความว่า กิจการไม่ควรยกเลิกส่วนงานนั้น แต่ในทางตรงกันข้ามหากกำไรส่วนเกินของส่วนงานนั้นน้อยกว่าต้นทุนคงที่ที่หลีกเลี่ยงได้ แสดงให้เห็นว่ากิจการควรยกเลิกส่วนงานนั้น
ตัวอย่างการวิเคราะห์: บริษัทแห่งหนึ่งมี 2 สาขา ผลการดำเนินงานในปีที่ีผ่านมาของทั้ง 2 สาขาเป็นดังนี้ สาขา 1 ยอดขาย 100 บาท ต้นทุนผันแปร 60 บาท ต้นทุนคงที่ประกอบด้วย เงินเดือนของผู้จัดการสาขา 20 บาท ค่าเช่าสถานที่ 8 บาท และค่าโฆษณาปันส่วน 2 บาท สำหรับสาขา 2 มียอดขาย ต้นทุนผันแปร เงินเดือนผู้จัดการสาขา ค่าเช่าสถานที่ และค่าโฆษณาปันส่วน 300 บาท 250 บาท 35 บาท 10 บาท และ 8 บาทตามลำดับ ผู้บริหารต้องการยกเลิกสาขา 2 เนื่องจากขาดทุนมาอย่างต่อเนื่อง การยกเลิกสาขา 2 ไม่ส่งผลให้ยอดขายสาขา 1 เปลี่ยนแปลง สำหรับต้นทุนคงที่มีรายละเอียดเพิ่มเติมคือ เลิกจ้างผู้จ้ดการสาขา 2 ส่วนสัญญาเช่าสถานที่บอกเลิกสัญญาได้ทันที ผลการวิเคราะห์เป็นดังนี้
สาขา 2 มีกำไรส่วนเกิน 50 บาท (300-250) ซึ่งมากกว่าต้นทุนคงที่ที่หลีกเลี่ยงได้ 45 บาท (35+10) ดังนั้น จึงไม่ควรยกเลิกสาขา 2 ทั้งนี้แนวทางการวิเคราะห์อาจใช้วิธีเปรียบเทียบผลการดำเนินงานโดยรวมระหว่างทางเลือกคือ ทางเลือกที่จะเปิดดำเนินงานทั้ง 2 สาขา และทางเลือกที่จะยกเลิกสาขา 2 (เหลือเพียงสาขา 1) โดยพิจารณาจากกำไรในภาพรวมว่าทางเลือกใดสูงกว่า กิจการก็ตัดสินใจเลือกทางเลือกนั้น