บทความวิชาการเป็นบทความที่มุ่งเน้นถ่ายทอดความรู้และความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง โดยมีการอ้างอิงอย่างมีเหตุผลตามหลักวิชาการ และมีหลักฐานมาประกอบการอธิบาย โดยวัตถุประสงค์ของบทความวิชาการมี 3 ประการหลักๆ ได้แก่ 1) เพื่อเสนอความคิดใหม่ๆ 2) เพื่อเสนอผลการศึกษาค้นคว้าหรือการค้นพบใหม่ๆ 3) เพื่อเสนอวิธีแก้ปัญหาในเรื่องต่างๆ ซึ่งเป็นเนื้อหาทางวิชาการและในศาสตร์ที่ผู้เขียนมีความรู้ สนใจ และต้องการเผยแพร่แก่ผู้อ่าน
ทั้งนี้บทความวิชาการมีส่วนประกอบสำคัญ 3 ส่วน คือ ส่วนนำ ส่วนเนื้อหา และส่วนท้าย ดังนี้
1 ส่วนนำ ประกอบด้วย ชื่อเรื่อง ข้อความเกี่ยวกับผู้เขียน และบทคัดย่อหรือสาระสังเขป
1.1 ชื่อเรื่อง เพื่อบอกให้ผู้อ่านทราบว่า เรื่องที่เขียนเกี่ยวกับอะไร การตั้งชื่อควรสั้นกะทัดรัด ใช้ภาษาที่ง่ายแก่การเข้าใจ และครอบคลุมประเด็นของเรื่องที่ทำให้ผู้อ่านสนใจติดตามเนื้อหา
1.2 ข้อความเกี่ยวกับผู้เขียน เป็นข้อมูลแนะนำผู้เขียนที่แยกพิมพ์ในตอนท้ายของเล่ม เช่น วุฒิการศึกษา ตำแหน่ง สถานที่ทำงาน เป็นต้น
1.3 บทคัดย่อหรือสาระสังเขป เป็นข้อความสรุปเนื้อหาสาระของบทความทั้งหมดสรุปโดยสังเขป ไม่มีการตีความหรือวิจารณ์เพิ่มเติม ทำให้ผู้อ่านได้ทราบขอบเขตเนื้อหาพอสังเขป
2 ส่วนเนื้อหา ประกอบด้วย ความนำ เนื้อความ และสรุป
2.1 ความนำ เป็นการเขียนเกริ่นนำบทความวิชาการ มีเนื้อหาครอบคลุมเกี่ยวกับที่มาของเรื่องที่สนใจ บอกจุดมุ่งหมายของการเขียนบทความ นำมาเชื่อมโยงไปสู่เนื้อหาความรู้ที่จะกล่าวต่อไปในส่วนเนื้อหา
2.2 เนื้อความ บอกรายละเอียดในประเด็นหรือปัญหาที่สนใจ แบ่งเป็นตอนหรือหัวข้อตามความเหมาะสม มีการวางโครงการเขียน นำเสนอข้อมูลที่เป็นเนื้อหาให้ครบถ้วน เรียงลำดับเนื้อหาให้เป็นระบบ เชื่อมโยงกับทฤษฎีวิชาการในสาขาวิชานั้นๆ
2.3 สรุป เป็นการสรุปสาระเนื้อหา ให้ข้อเสนอแนะหรือข้อสังเกตที่เกี่ยวข้องกับสาระที่นำเสนอ
3 ส่วนท้าย ประกอบด้วย เชิงอรรถ และบรรณานุกรม
3.1 เชิงอรรถ เป็นข้อความอธิบายเพิ่มเติม สามารถเขียนได้ 2 แบบ ได้แก่ 1) เขียนในตำแหน่งตอนล่างของหน้าที่อ้างอิง และ 2) เขียนรวมทุกรายการอ้างอิงไว้ในตอนท้ายของบทความ ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดการเขียนเชิงอรรถของแหล่งตีพิมพ์บทความวิชาการ
3.2 บรรณานุกรม เป็นการแสดงแหล่งข้อมูลทางวิชาการที่ใช้ในบทความเชิงวิชาการ เรียงลำดับตามตัวอักษรของชื่อผู้แต่งหนังสือ
บรรณานุกรม
บุญทิพย์ สิริธรังศรี. (2554). หลักการและเทศนิคการเขียนตำรา. วาราสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, ปีที่ 5, ฉบับที่ 2.
ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การเขียนบทความทางวิชาการ. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชนมหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม, ปีที่ 3, ฉบับที่ 15.
ธิดา โมสิกรัตน์. (2548). การเขียนบทความในการเขียนผลงานทางวิชาการและบทความ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
สุมาลี สังข์ศรี, นภาลัย สุวรรณธาดา และธิดา โมสิกรัตน์. (2553). เอกสารประกอบการฝึกอบรมหลักสูตรการเขียนผลงานวิชาการและบทความ. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.