Nattasit Chaisaard, Ph.D.มี
บทบาทของของ AI ในวงการการศึกษาที่กำลังจะมีขึ้นในประเทศไทย ฉากทัศน์ (Scenario) ที่เป็นไปได้ของโอกาสในการเกิดขึ้นที่เป็นทั้งโอกาส จุดแข็งและความท้าทาย ผ่านการอ่านและประมวลจาก บทความส่วนนำ เรื่อง Role of AI in Education โดย คุณ Alexandara Harry, ใน เอกสาร Injuruty: Interdiciplinary Journal and Humanity Volume 2, Number 3, March 2023 e-ISSN: 2963-4113 and p-ISSN: 2963-3397 พบว่า
จากบทความในข้างต้นได้กล่าวถึง บทบาทของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการศึกษา โดยอธิบายว่า AI มีศักยภาพในการปฏิวัติวิธีการเรียนรู้และการสอน ทำให้การศึกษามีความเป็นส่วนตัว (personalized) ความน่าสนใจ การเข้าถึงผู้เรียน (engaging) รวมทั้งการมีประสิทธิภาพมากขึ้น บทความได้กล่าวถึงประโยชน์ของ AI ในการศึกษา เช่น การเรียนรู้แบบส่วนบุคคล (Personalized learning) ระบบการสอนอัจฉริยะ (Intelligent tutoring systems) การใช้งานแชตบอท (chatbots) รวมทั้งระบบการตัดเกรดและการประเมินผลอัตโนมัติ (automated grading and assessment) อย่างไรก็ตามได้ระบุถึงความท้าทายด้วย เช่น ความกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัว ความปลอดภัย และจริยธรรม บทความยังกล่าวยังได้กล่าวถึงศักยภาพของ AI ในการทำให้การศึกษาเข้าถึงได้มากขึ้นและครอบคลุมมากขึ้น และสรุปด้วยการกล่าวถึงการสำรวจอนาคตของ AI ในการศึกษาและโอกาสสำหรับนวัตกรรมและการเติบโต พิจารณาตามภาพที่ 1 ประกอบการอธิบาย
ภาพที่ 1 แสดงองค์ประกอบสำคัญ สำหรับ การนำ AI มาใช้งานด้านการเรียนและการสอน
ศักยภาพของ AI ในการปฏิวัติการเรียนรู้และการสอน (AI’s Potential to Revolutionize Learning & teaching) ประกอบด้วย
ความเป็นส่วนตัวมากขึ้น (More Personalized)
การเชื่อมโยงเข้าถึงผู้เรียน (More Engaging)
ความมีประสิทธิภาพ (Efficient)
การนำ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Technology) มาใช้ในระบบการศึกษาด้านการเรียนการสอน เป็นการยกระดับการศึกษาของยุคสมัย เป็นการอาศัยAI Technology เช่น การเรียนรู้แบบ Machine Learning (การเรียนรู้ของเครื่อง) ที่เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งของAI ที่เน้นการพัฒนาอัลกอริทึมและโมเดลทางสถิติที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถเรียนรู้และปรับปรุงประสิทธิภาพในการทำงานบางอย่างได้เองโดยอัตโนมัติจากประสบการณ์ (ข้อมูล) และการประมวลผลภาษาธรรมชาติ (natural language processing) เพื่อเพิ่มประสบการณ์การเรียนรู้ (Alneyadi et al., 2023) โดยมันเกี่ยวข้องกับการใช้อัลกอริธึมที่วิเคราะห์ข้อมูล analyze data ระบุรูปแบบ identify patterns และทำการคาดการณ์ (make prediction) ช่วยให้นักการศึกษาหรือครูผู้สอนสามารถปรับการเรียนรู้ให้เหมาะกับผู้เรียนแต่ละคน (personalize learning) ได้ (Khan et al., 2022) กล่าวได้ว่าประโยชน์ที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ AI ในการศึกษามีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะที่ได้รับการเน้นย้ำ คือ การเรียนรู้แบบส่วนบุคคล ซึ่งเป็นหนึ่งในข้อได้เปรียบที่สำคัญที่สุดของ AI ในการศึกษา สามารถนำไปสู่ผลลัพธ์ของการเรียนรู้ที่ดีขึ้นของผู้เรียน เนื่องจากตัวผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ตามความต้องการของตนเอง หรือ own pace ตลอดจนในแบบที่เหมาะกับรูปแบบการเรียนรู้เฉพาะของตน (Shrivastava et al., 2023) ในด้านประโยชน์ที่กล่าวในข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ การประหยัดเวลาของ ผู้สอน การจัดเตรียมในแง่ของความแม่นยำของชุดข้อมูลและส่วนของบทเรียน และการให้ข้อเสนอแนะที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตามยังปรากฏความท้าทายที่เกี่ยวข้องต่อการใช้งาน AI ในการศึกษา ความกังวลใจเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย (Privacy and security) การขาดความไว้วางใจ (lack of trust) ต้นทุน และอคติที่อาจเกิดขึ้น (potential bias) นับเป็นความท้าทายบางประการที่ต้องได้รับการแก้ไขที่ได้รับการกล่าวอ้างถึงจากบทความดังกล่าว
อย่างไรก็ตามข้อพิจารณาด้านจริยธรรม Ethical considerations เช่น การรับรอง การเข้าถึง (accessibility) ความโปร่งใส (transparency) และความเป็นธรรม (fairness) พิจารณาตามภาพที่ 2 ซึ่งในระบบการศึกษาที่ใช้ AI ก็จำเป็นต้องคำนึงถึงอีกด้วย และแม้จะมีความท้าทายต่างๆเหล่านี้ แต่ด้วยศักยภาพของ AI ในการศึกษาก็มีประโยชน์อย่างมหาศาล โดยที่ AI สามารถทำการวิเคราะห์ข้อมูลที่ดีขึ้น ช่วยให้ผู้สอนสามารถตัดสินใจโดยอิงอาศัยจากข้อมูล (data-driven decisions)
ภาพที่ 2 แสดงสมรรถนะ ความท้าทาย และข้อพิจารณาด้านจริยธรรมสำหรับการใช้งาน AI
สามารถปรับปรุงการมีส่วนร่วมของนักเรียน student engagement โดยให้ประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีปฏิสัมพันธ์และน่าสนใจ (providing interactive and engaging learning experiences) ที่อ้างอิงจากงานวิจัยข้างต้น ด้วยความช่วยเหลือของ AI การศึกษาสามารถทำให้เข้าถึงได้มากขึ้นและครอบคลุมมากขึ้น ช่วยให้ผู้เรียนจากทุกภูมิหลังสามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพสูงได้และนี้คือ บทบาทของ AI ในการศึกษาที่กำลังจะมีขึ้น ที่กล่าวได้ว่า AI สำหรับการศึกษาและโอกาสของการนำเสนอเพื่อนวัตกรรมและการเติบโตจากปัจจุบันสู่อนาคตอันใกล้