ความอิสระของโครงการ หมายถึง เสรีภาพที่โครงการนั้นๆ มีในการดำเนินการและตัดสินใจต่างๆ โดยไม่ได้รับความผูกพันหรือกำหนดจากโครงการอื่นๆ ทั้งนี้ การทราบความเป็นอิสระของโครงการจะสามารถช่วยให้การวิเคราะห์โครงการเพื่อประเมินความคุ้มค่าการลงทุนทำได้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น
ความเป็นอิสระของโครงการสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทที่สำคัญ คือ โครงการเจาะจงเลือก (Mutually Exclusive) และโครงการอิสระ (Independent project)
1. โครงการเจาะจงเลือก (Mutually Exclusive) หมายถึง การตัดสินใจลงทุนในโครงการหนึ่งจะมีผลกระทบต่อการตัดสินใจลงทุนต่ออีกโครงการหนึ่งได้ เช่น การตัดสินใจเลือกลงทุนในโครงการหนึ่งทำให้ไม่สามารถเลือกลงทุนโครงการที่สองได้จึงเห็นได้ว่าโครงการทั้งสองนี้เป็นโครงการที่มีความสัมพันธ์ที่ต้องวิเคราะห์ในลักษณะที่ผู้บริหารโครงการต้องเจาะจงเลือกโครงการใดโครงการหนึ่ง ตัวอย่างเช่น การลงทุนเพื่อสร้างสายพานลำเลียงวัตถุดิบในอาคารคลังสินค้าจะทำให้ไม่สามารถเลือกการลงทุนในรถขนย้ายสินค้าได้ เพราะการสร้างสายพานลำเลียงวัตถุดิบในอาคารจะทำให้ไม่มีพื้นที่เพียงพอที่จะใช้รถขนย้ายสินค้าเข้ามาวิ่งในอาคารได้ การตัดสินใจนี้จึงเป็นการตัดสินใจในทางเลือกโครงการใดโครงการหนึ่ง กล่าวคือ การตัดสินใจเลือกโครงการสายพานลำเลียงย่อมเป็นการปฏิเสธการเลือกโครงการซื้อรถขนย้ายสินค้าไปโดยปริยาย เป็นต้น
2. โครงการอิสระ (Independent Projects) หมายถึง โครงการที่สามารถพิจารณาเลือกโครงการได้โดยที่การเลือกลงทุนในโครงการหนึ่งจะไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ ต่อการเลือกลงทุนในโครงการอื่นๆ หากผู้ลงทุนเลือกลงทุนในโครงการหนึ่งไปแล้ว การดำเนินการนี้จะไม่กระทบหรือไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจเลือกโครงการที่สอง ทั้งนี้หากงบประมาณเพียงพอ ก็สามารถที่จะเลือกดำเนินการได้ทั้ง 2 โครงการ ตัวอย่างเช่น การเลือกลงทุนซื้อเครื่องจักรในอาคารผลิตที่ไม่สัมพันธ์กับการเลือกลงทุนซื้ออุปกรณ์ในอาคารสำนักงาน เป็นต้น
References
Brigham, E. F., Houston, J. F., Chiang, Y.-m., Lee, H.-S., & Ariffin, B. (2010). Essentials of Financial Management. Cengage Learning.
Laws, J. (2018). Essentials of financial management. Liverpool University Press.
Ross, A. Stephen, Westerfield,Randolph W., Jordan, Bradford D., Lim, Joseph and Tan, Ruth (2016)
Fundamentals of Corporate Finance. Asia Global Edition. McGraw-Hill Education.
รวี ลงกานี (2561) หน่วยที่ 14 “การจัดการสินทรัพย์ถาวรและสินทรัพย์ลักษณะเชิงโครงการ” ในประมวลสาระชุด
วิชา การบัญชีเพื่อการจัดการและการจัดการการเงิน (หน่วยที่ 9-15) พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักพิมพ์
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2549). การประเมินมูลค่าสินทรัพย์: การลงทุนในตราสารทุน สถาบันพัฒนา
ความรู้ตลาดทุน