ในระดับสากลมีหลักสูตรวิชาชีพนักวิเคราะห์การลงทุนคือหลักสูตร Chartered Financial Analyst: CFA เป็นคุณวุฒิวิชาชีพที่พัฒนาโดย CFA Institute ในประเทศสหรัฐอเมริกา ผู้ที่สอบผ่านหลักสูตรจะสามารถใช้คุณวุฒิ CFA ได้ โปรแกรมการสอบ CFA ประกอบด้วยการทดสอบความรู้ทางด้านการเงิน การวิเคราะห์การลงทุน และจริยธรรมทางวิชาชีพ ผู้ที่ผ่านการสอบ CFA ทั้งสามระดับ (Level I, II, III) จะได้รับใบรับรอง CFA ที่แสดงถึงความเชี่ยวชาญในการวิเคราะห์การเงิน การจัดการการลงทุน และการตัดสินใจทางการเงินที่มีประสิทธิภาพ ที่ยอมรับในระดับสากล
ในประเทศไทยมีการนำ CFA เป็นต้นแบบที่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและสมาคมนักวิเคราะห์การลงทุนใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาหลักสูตร หลักสูตรคุณวุฒิวิชาชีพการวิเคราะห์การลงทุนคือ Certified Investment and Securities Analyst (CISA) ซึ่งแบ่งระดับคุณวุฒิวิชาชีพออกเป็น 3 ระดับคือ CISA Level 1, CISA Level 2 และ CISA Level 3 ที่ใช้มานานกว่า 15 ปี และได้มีการปรับปรุงใหม่ซึ่งได้เริ่มใช้ในไตรมาส 4 ปี พ.ศ.2564 ซึ่งได้แบ่งออกเป็น 2 ระดับ ได้แก่ คุณวุฒิ AISA และ คุณวุฒิ CISA ดังนี้
1. หลักสูตรการวิเคราะห์และการจัดการลงทุนขั้นพื้นฐาน (Foundation Knowledge) หรือหลักสูตรคุณวุฒิวิชาชีพ Accredited Investment and Securities Analyst (AISA) ประกอบด้วย 3 กลุ่มวิชา ได้แก่
1.1 จรรยาบรรณและมาตรฐานการปฏิบัติงาน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
1.1.1 มาตรฐานและจรรยาบรรณการปฏิบัติวิชาชีพด้านการวิเคราะห์การลงทุน
1.1.2 มาตรฐานสากลด้านการวัดผลการดำเนินงานการลงทุน
1.1.3 เกณฑ์และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการวิเคราะห์การลงทุน
1.2 เครื่องมือเพื่อการวิเคราะห์การลงทุน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
1.2.1 หลักการลงทุน
1.2.2 การวิเคราะห์งบการเงิน
1.2.3 พื้นฐานการเงินธุรกิจ
1.3 การวิเคราะห์หลักทรัพย์และการบริหารกลุ่มสินทรัพย์ลงทุน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
1.3.1 การวิเคราะห์การลงทุนในตราสารทุน
1.3.2 การวิเคราะห์การลงทุนในตราสารหนี้
1.3.3 การวิเคราะห์การลงทุนในตราสารอนุพันธ์
1.3.4 การวิเคราะห์การลงทุนในกองทุนรวม
1.3.5 การบริหารกลุ่มหลักทรัพย์ลงทุน
2. หลักสูตรการวิเคราะห์และการจัดการลงทุนขั้นสูง (Advanced Knowledge) หรือหลักสูตรคุณวุฒิวิชาชีพ Certified Investment and Securities Analyst (CISA) ประกอบด้วย 3 กลุ่มวิชา ได้แก่
2.1 จรรยาบรรณและมาตรฐานการปฏิบัติงาน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
2.1.1 การประยุกต์ใช้มาตรฐานและจรรยาบรรณการปฏิบัติวิชาชีพด้านการวิเคราะห์การลงทุน
2.1.2 การประยุกต์ใช้มาตรฐานสากลด้านการวัดผลการดำเนินงานการลงทุน
2.1.3 การประยุกต์ใช้เกณฑ์และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการวิเคราะห์การลงทุน
2.2 เครื่องมือเพื่อการวิเคราะห์การลงทุน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
2.2.1 การวิเคราะห์งบการเงินขั้นสูง
2.2.2 การเงินธุรกิจขั้นสูง
2.3 การวิเคราะห์หลักทรัพย์และการบริหารกลุ่มสินทรัพย์ลงทุน ประกอบด้วยเนื้อหาที่สำคัญได้แก่
2.3.1 การวิเคราะห์การลงทุนในตราสารหนี้ขั้นสูง
2.3.2 การวิเคราะห์การลงทุนในตราสารอนุพันธ์ขั้นสูง
2.3.3 การวิเคราะห์การลงทุนในทางเลือกอื่น
2.3.4 การบริหารกลุ่มหลักทรัพย์ลงทุนขั้นสูง
ผู้ที่สอบผ่านคุณวุฒิวิชาชีพ AISA หรือ CISA สามารถขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบวิชาชีพนักวิเคราะห์การลงทุนได้ โดยจะต้องยื่นเสนอขอความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต. ตามประกาศสำนักงาน ก.ล.ต. เลขที่ ทลธ. 15/2564
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2565). เส้นทางวิชาชีพตลาดทุน: หลักสูตร CISA ใหม่. https://www.set.or.th/th/education-research/education/professional/new-cisa/main
สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. (2564). ประกาศคณะกรรมการกำกับตลาดทุน ที่ ทลธ. 15/2564 หลักเกณฑ์เกี่ยวกับบุคลากรในธุรกิจตลาดทุน (ฉบับที่ 14) ลงวันที่ 16/03/2564. https://capital.sec.or.th/webapp/nrs/nrs_related.php?doc_id=8870&topic_desc=%20%3E%3E%20%A1%D2%C3%E3%CB%E9%A4%C7%D2%C1%E0%CB%E7%B9%AA%CD%BA%E1%C5%D0%A4%D8%B3%CA%C1%BA%D1%B5%D4%20(%C1%D2%B5%C3%D2%20103,%20104)