นักวิเคราะห์การลงทุน(Investment Analyst: IA) เป็นผู้ที่ใช้ความรู้และทักษะทางการเงินรวมกับความรู้ในการดำเนินธุรกิจในอุตสาหกรรมต่างๆ นักวิเคราะห์การลงทุนจึงเป็นผู้ที่ทำหน้าที่ในการวิเคราะห์และประเมินคุณภาพของหลักทรัพย์โดยการวิเคราะห์จากสภาวะทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมที่ส่งผลต่อผลการประกอบการของบริษัทจดทะเบียน แล้วจึงประเมินความเหมาะสมที่จะลงทุนจากผลประกอบการ ความเสี่ยงในการดำเนินงาน ความเสี่ยงทางการเงินรวมถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในผลประกอบการและความเสี่ยงด้านต่างๆของบริษัทจดทะเบียนในอนาคต โดยเปรียบเทียบกับบริษัทอื่นๆในอุตสาหกรรมเดียวกัน หรือเปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรม
นักวิเคราะห์การลงทุนเป็นผู้ที่ค้นหาคุณภาพที่แท้จริงของหลักทรัพย์ กล่าวคือต้องประเมินผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับจากการลงทุนในหลักทรัพย์ และวิเคราะห์ระดับความเสี่ยงจากการลงทุนในหลักทรัพย์นั้น เมื่อสามารถประมาณค่าผลตอบแทนที่คาดหวังและความเสี่ยงจากการลงทุนได้แล้ว จึงจะทำการประมาณการมูลค่า หรือราคาที่เหมาะสมของหลักทรัพย์นั้น ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างมาก มูลค่าของหลักทรัพย์ที่นักวิเคราะห์การลงทุนประเมินได้จะมีความถูกต้อง หรือแม่นยำมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับความสามารถและความชำนาญของนักวิเคราะห์การลงทุน ตั้งแต่การค้นหาและคัดเลือกข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ผลตอบแทนที่คาดหวัง และความเสี่ยงจากการลงทุน รวมถึงการเลือกใช้เทคนิคในการประเมินมูลค่าหลักทรัพย์ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม
นักวิเคราะห์การลงทุนจึงต้องเป็นผู้ที่มีความรู้อย่างลึกซึ้งในด้านการเงินละการลงทุนรวมถึงความเชี่ยวชาญในการคำนวณและการใช้ตัวแบบทางการเงินต่างๆในการวิเคราะห์ผลตอบแทน ความเสี่ยงจากการลงทุน รวมทั้งการประเมินมูลค่าหลักทรัพย์ และต้องมีทักษะในการเขียนบทวิเคราะห์การลงทุนที่สามารถอ่านเข้าใจง่าย เพื่อที่ผู้ลงทุน และผู้แนะนำการลงทุนจะสามารถอ่านทำความเข้าใจได้และนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจลงทุน หรือแนะนำการลงทุนได้อย่างถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ
ผู้ที่จะประกอบวิชาชีพนักวิเคราะห์การลงทุนได้จะต้องได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (สำนักงาน ก.ล.ต.) โดยจะต้องมีคุณสมบัติครบถ้วนตามที่สำนักงาน ก.ล.ต. กำหนดโดยจะต้องสอบผ่านคุณวุฒิวิชาชีพ AISA หรือ CISA หรือ CFA ก่อนที่จะยื่นขอความเห็นชอบต่อสำนักงาน ก.ล.ต. เมื่อได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต. จึงจะขึ้นทะเบียนเป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตประกอบวิชาชีพนักวิเคราะห์การลงทุน
ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพนักวิเคราะห์การลงทุนมีอายุ 2 ปี นับจากวันที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงาน ก.ล.ต. การต่ออายุใบอนุญาต สามารถทำได้ 3 วิธี ดังต่อไปนี้
- เข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรที่สำนักงาน ก.ล.ต. เห็นชอบให้ใช้ต่ออายุวิชาชีพได้ไม่น้อยกว่า 15 ชั่วโมง
- เป็นวิทยากรบรรยายในหลักสูตรที่สำนักงาน ก.ล.ต. ให้ความเห็นชอบไม่น้อยกว่า 15 ชั่วโมง
- สอบผ่านคุณวุฒิวิชาชีพ CISA หรือ CFA ที่ระดับสูงขึ้น
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2565). เส้นทางวิชาชีพตลาดทุน: นักวิเคราะห์การลงทุน (IA). https://www.set.or.th/th/education-research/education/professional/investment-analyst