UNPSA (United Nations Public Service Awards) คือรางวัลระดับนานาชาติของสหประชาชาติ ที่จัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 2003 เพื่อเชิดชูหน่วยงานภาครัฐที่มีความเป็นเลิศและนวัตกรรมในการให้บริการสาธารณะ รางวัลนี้สอดคล้องกับ Agenda 2030 และ SDGs โดยมีหลักการสำคัญคือ “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” (Leave No One Behind) ครอบคลุมทุกระดับส่วนกลาง ภูมิภาค และท้องถิ่น
รางวัลนี้มีความสำคัญคือ เป็นเวทีระดับโลกที่ช่วยให้ผลงานภาครัฐได้รับการยอมรับในระดับสากล กระตุ้นให้หน่วยงานภาครัฐ สร้างนวัตกรรม และ ยกระดับมาตรฐานบริการ เสริมภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของสถาบันภาครัฐในเวทีโลก เชื่อมโยงการพัฒนาในประเทศกับ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) อย่างชัดเจน
สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญในการขอรับรางวัล UNPSA 2026 คือ การเลือกประเภทของผลงานที่ส่งขอรับรางวัลในสาขาที่มีความชัดเจน ได้แก่ สาขาการให้บริการทั่วถึงและเท่าเทียม ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง (Delivering inclusive and equitable services) สาขาบริการสาธารณะตอบสนองต่อความเท่าเทียมทางเพศ (Gender-responsive public services) สาขาภาครัฐโปร่งใสและรับผิดชอบเพื่อบรรลุ SDGs (Transparent and accountable public institutions) สาขาการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างทั่วถึง (Participation and public engagement for inclusive decision-making)
จุดเน้นเพิ่มเติมเมื่อต้องการส่งประเมิน คือ
- การย้ำความเชื่อมโยงกับ SDGs และเป้าหมายย่อย (Targets) ให้ชัดเจน
- เน้น “นวัตกรรม”ที่ไม่จำกัดแค่เทคโนโลยี แต่รวมถึงรูปแบบการทำงาน กระบวนการ และกลไกความร่วมมือ
- แสดงผลกระทบเชิงประจักษ์ (เชิงปริมาณ + เชิงคุณภาพ) ที่เกิดขึ้นกับกลุ่มเป้าหมาย แสดงผล Before/After ให้เห็นความเปลี่ยนแปลงชัดเจน
- นวัตกรรมต้องมีความสามารถในการปรับใช้ (Adaptability) เพื่อขยายผลในพื้นที่หรือประเทศอื่นได้ เช่น แสดงให้เห็นว่าโมเดลโครงการสามารถใช้ในพื้นที่อื่น/ประเทศอื่นได้ อธิบายปัจจัยความยั่งยืนของโครงการ (งบประมาณ, สถาบัน, เครือข่าย) ตลอดจนมีคู่มือหรือระบบสนับสนุนการขยายผล (Replication tools)
- ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตั้งแต่การออกแบบจนถึงการประเมินผล
- สร้าง “ภาพเล่าเรื่อง” ที่สอดคล้องตลอดทั้งข้อเสนอหรือใช้ Theme เดียวกันตลอดทั้งเรื่อง เช่น “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” ต้องเชื่อมโยงทุกส่วนของข้อเสนอโดยเริ่มจากปัญหา – แนวทางแก้ไข – นวัตกรรม – ผลลัพธ์ – ความยั่งยืน – การขยายผล และต้องมี Infographic หรือ Diagram เพื่อสื่อสารขั้นตอนและผลกระทบอย่างชัดเจน