4 บทบาทของคณะกรรมการตรวจสอบในบริษัทจดทะเบียน

  • Post author:

ตามประกาศคณะกรรมการกำกับตลาดทุนที่ ทจ. 39/2559 คณะกรรมการบริษัทมหาชนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์จะแต่งตั้งอนุกรรมการชุดย่อยขึ้น เรียกว่า คณะกรรมการตรวจสอบ ซึ่งมีจำนวนอย่างน้อย 3 คน และต้องเป็นกรรมการอิสระทุกราย และมีความชำนาญหลากหลายเหมาะสมกับธุรกิจ เพื่อให้กรรมการทุกคนแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระ ไม่ให้มีบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดมีอำนาจเหนือการตัดสินใจของคณะกรรมการบริษัท โดยทั่วไปจำนวนคณะกรรมการตรวจสอบจะอยู่ระหว่าง 3 ถึง 5 ราย ขึ้นอยู่กับขอบเขตความรับผิดชอบของคณะกรรมการตรวจสอบในแต่ละบริษัท โดยคุณสมบัติของคณะกรรมการตรวจสอบ ได้แก่

1 ถือหุ้นไม่เกิน 1% ของจำนวนหุ้นที่มีสิทธิ์ของเสียงทั้งหมด โดยให้นับรวมหุ้นของผู้เกี่ยวข้องด้วย

2 ไม่เป็น หรือ ไม่เคยเป็นกรรมการ ผู้มีส่วนร่วมบริหารงาน ลูกจ้าง พนักงาน ที่ปรึกษา ที่ได้รับเงินเดือนประจำ หรือ ผู้มีอำนาจควบคุมของบริษัท

3 ไม่มีความสัมพันธ์ทางสายโลหิต หรือ ด้วยการจดทะเบียนตามกฎหมายกับผู้บริหาร หรือ ผู้ถือหุ้นรายใหญ่

4 ไม่มีหรือไม่เคยมีความสัมพันธ์ทางธุรกิจในลักษณะที่อาจเป็นการขัดขวางการใช้วิจารณญาณอย่างอิสระของตน ไม่เป็นหรือไม่เคยเป็นผู้สอบบัญชีของบริษัท และไม่เป็นผู้ถือหุ้นที่มีนัยยะ ผู้มีอำนาจควบคุม หรือหุ้นส่วนของสำนักงานสอบบัญชีนั้น

5 ไม่เป็นหรือไม่เคยเป็นผู้ให้บริการทางวิชาชีพใดๆ ซึ่งได้รับค่าบริการเกินกว่า 2 ล้านบาทต่อปีจากบริษัท และไม่เป็นผู้ถือหุ้นที่มีนัยยะ ผู้มีอำนาจควบคุม หรือหุ้นส่วนของผู้ให้บริการทางวิชาชีพนั้น

6 ไม่เป็นกรรมการที่ได้รับการแต่งตั้งเพื่อเป็นตัวแทนของกรรมการของบริษัท ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ หรือที่เกี่ยวข้อง

7 ไม่เป็น หรือไม่ประกอบกิจการที่มีสภาพอย่างเดียวกัน หรือ เป็นการแข่งขันกับกิจการของบริษัท หรือ ไม่เป็นหุ้นส่วนที่มีนัยยะหรือเป็นกรรมการที่มีส่วนร่วมบริหาร ลูกจ้าง พนักงาน ที่ปรึกษาที่ได้รับเงินเดือนประจำ หรือ ถือหุ้นเกิน 1% ของจำนวนหุ้นที่มีสิทธิ์ออกเสียงของกิจการนั้น

8 ไม่มีลักษณะใดๆที่ทำให้ไม่สามารถให้ความเห็นอย่างอิสระ

คุณสมบัติเฉพาะ  ได้แก่

1 ไม่เป็นกรรมการที่ได้รับมอบหมายให้ตัดสินใจในการดำเนินกิจการ

2 ไม่เป็นกรรมการของบริษัทใหญ่ บริษัทย่อย หรือ บริษัทย่อยลำดับเดียวกับบริษัทที่จดทะเบียน

3 มีความรู้ประสบการณ์เวลาที่เพียงพอในการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบ

4 กรรมการตรวจสอบอย่างน้อย 1 ราย ต้องมีความรู้และประสบการณ์ด้านบัญชีหรือการเงิน

บทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจสอบ ซึ่งเป็นคณะกรรมการชุดย่อยของคณะกรรมการบริษัท ตามประกาศตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง คุณสมบัติและขอบเขตการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบ พ.ศ. 2551  ได้แก่

1 สอบทานรายงานทางการเงินที่ถูกต้องและเพียงพอ

2 สอบทานให้บริษัทมีระบบควบคุมภายในและระบบการตรวจสอบภายในที่เหมาะสมและมีประสิทธิผล

3 สอบทานบริษัทให้ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

4 พิจารณาคัดเลือกเสนอแต่งตั้งบุคคล ซึ่งมีความเป็นอิสระเพื่อทำหน้าที่เป็นผู้สอบบัญชีของบริษัท

5 พิจารณารายการที่เกี่ยวโยงกัน หรือ ที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์

6 ทำรายงานของคณะกรรมการตรวจสอบโดยเปิดเผยไว้ในรายงานประจำปีของบริษัท

7 บทบาทหน้าที่อื่นๆที่คณะกรรมบริษัทการมอบหมาย

การปฏิบัติหน้าที่เฉพาะของคณะกรรมการตรวจสอบ  ได้แก่

1 รายงานทางการเงิน การสอบทานงบการเงิน นโยบายการบัญชี การทำงานของผู้สอบบัญชี การเปิดเผยข้อมูล

2 การควบคุมและตรวจสอบภายใน การสอบทานระบบการควบคุมภายใน ความเป็นอิสระของหน่วยงานตรวจสอบภายใน

3 การบริหารความเสี่ยง สอบทาน ติดตามผลการบริหารความเสี่ยง ประสิทธิภาพของนโยบายและการควบคุมความเสี่ยง

4 การปฏิบัติตามกฎหมาย ประกาศ ระเบียบ ข้อกำหนด คำสั่งของหน่วยงานภาครัฐ มาตรฐานและจริยธรรม การคำนึงถึงผู้มีส่วนได้เสีย การคัดเลือกผู้สอบบัญชีภายนอก การแต่งตั้งถอดถอน การกำหนดค่าตอบแทน การประชุมร่วมกับผู้สอบบัญชีภายนอก

5 การสอบทาน ตรวจสอบรายการเกี่ยวโยงและที่อาจมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์

6 จัดทำรายงานของคณะกรรมการตรวจสอบเสนอต่อคณะกรรมการบริษัท เพื่อเปิดเผยในรายงานประจำปี รวมถึงการจัดทำและทบทวนกฎบัตรคณะกรรมการตรวจสอบ

แหล่งอ้างอิงและศึกษาเพิ่มเติม

นิลุบล เลิศนุวัฒน์. (2566). กฎหมายบริษัทมหาชนจำกัด. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน

คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ปรีชา ส่งสัมพันธ์. (2563). ความรับผิดของกรรมการบริษัทและรัฐวิสาหกิจ. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

ฝ่ายกำกับบริษัทจดทะเบียน. (2557). คู่มือบริษัทจดทะเบียน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. กรุงเทพฯ:

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย.

พิเศษ เสตเสถียร. (2562). กฎหมายเกี่ยวกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. กรุงเทพฯ: นิติธรรม.

ศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาความรู้ตลาดทุน. (2561). IPO Roadmap Guide Book เส้นทางสู่การเป็นบริษัทจดทะเบียน. กรุงเทพฯ: ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. (2561). DOs & DON’Ts for IPO คู่มือ IPO เพื่อเตรียมพร้อมในการเข้าจดทะเบียน. กรุงเทพฯ: ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. (2547). คู่มือกรรมการบริษัทจดทะเบียนเล่ม 1-3. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์.

หลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับบริษัทจดทะเบียน พ.ศ.2555

หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับบริษัทจดทะเบียน พ.ศ.2560

แนวทางปฏิบัติที่ดีของคณะกรรมการตรวจสอบ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

ข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง การรับหุ้นสามัญหรือหุ้นบุริมสิทธิเป็นหลักทรัพย์จดทะเบียน พ.ศ.2558

ข้อบังคับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่อง คุณสมบัติและขอบเขตการดำเนินงานของคณะกรรมการตรวจสอบ พ.ศ.2558