การจัดสรรเงินอุดหนุนเป็นแนวทางตามมติคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยมอบหมายใหสำนักงบประมาณและกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
1. ประเภทเงินอุดหนุน เงินอุดหนุนที่จัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ เงินอุดหนุนทั่วไป และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ โดยจะต้องมีสัดส่วนเงินอุดหนุนทั่วไปมากกว่าเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ
2. การจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละประเภท ให้จัดสรรเงินอุดหนุนเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 กรุงเทพมหานคร กลุ่มที่ 2 เมืองพัทยา และกลุ่มที่ 3 องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล และ องค์การบริหารส่วนตำบล โดยให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละกลุ่มได้รับการจัดสรรเพิ่มขึ้นจากปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ในสัดส่วนที่เท่ากัน
3. การจัดทำคำขอตั้งงบประมาณ
1) ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เสนอขอตั้งงบประมาณโดยตรงและหน่วยงานที่เสนอขอตั้งงบประมาณเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเสนอตั้งงบประมาณที่สอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี แผนปฏิรูปประเทศและแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
2) กรณีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เสนอคำขอตั้งงบประมาณไปยังสำนักงบประมาณโดยตรง
2.1) กรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา
(1) ให้เสนอขอตั้งงบประมาณไปยังสำนักงบประมาณและให้สำนักงบประมาณพิจารณารายละเอียดงบประมาณที่เหมาะสมและอยู่ในกรอบวงเงินที่กรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา ได้รับการจัดสรร
(2) ให้ตั้งงบประมาณเงินอุดหนุนทั่วไปสำหรับชดเชยรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับผลกระทบจากการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามมติคณะรัฐมนตรี
2.2) องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาลนคร เทศบาลเมือง ให้เสนอขอตั้งงบประมาณ โดยแบ่งเป็นเงินอุดหนุนทั่วไปและเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ดังนี้
(1) เงินอุดหนุนทั่วไปตามอำนาจหน้าที่และภารกิจถ่ายโอน ซึ่งจัดสรรเพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระในการใช้จ่ายเงินตามความเห็นชอบของสภาท้องถิ่นให้จัดสรร โดยร้อยละ 30 จัดสรรเท่ากัน ร้อยละ 15 ตามจำนวนประชากร ร้อยละ 15 ตามพื้นที่ และร้อยละ 40 ผกผันตามรายได้ กรณี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดได้รับการจัดสรรน้อยกว่าปีที่ผ่านมาให้ได้รับการจัดสรรเท่ากับปีที่ผ่านมา (2) เงินอุดหนุนทั่วไปที่กำหนดวัตถุประสงค์สำหรับใช้จ่ายเพื่อดำเนินภารกิจต่าง ๆ ให้ตั้งงบประมาณตามรายการที่เคยได้รับจัดสรร ตามเป้าหมายและความจำเป็นในการใช้เงิน
(3) เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ เป็นเงินอุดหนุนที่จัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของเงินอุดหนุนแต่ละประเภท ให้ตั้งงบประมาณสำหรับรายการที่เคยได้รับจัดสรรตามเป้าหมายและความจำเป็นในการใช้จ่ายเงิน
(4) กรณีเทศบาลนครและเทศบาลเมือง ให้ตั้งงบประมาณเงินอุดหนุนสำหรับชดเชยรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับผลกระทบจากการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามมติคณะรัฐมนตรี
3) กรณีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เสนอขอตั้งงบประมาณผ่านกรมส่งเสริม การปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย ได้แก่ เทศบาลตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบลโดยแบ่งเป็น เงินอุดหนุนทั่วไป และเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ
3.1) เงินอุดหนุนทั่วไปตามอำนาจหน้าที่และภารกิจถ่ายโอน ซึ่งจัดสรรเพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอิสระในการใช้จ่ายเงินตามความเห็นชอบของสภาท้องถิ่น ควรตั้งงบประมาณเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 โดยร้อยละ 30 จัดสรรเท่ากัน ร้อยละ 15 ตามจำนวนประชากร ร้อยละ 15 ตามพื้นที่ และร้อยละ 40 ผกผันตามรายได้ กรณีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดได้รับการจัดสรรน้อยกว่าปีที่ผ่านมาให้ได้รับการจัดสรรเท่ากับปีที่ผ่านมา
3.2) เงินอุดหนุนทั่วไปที่กำหนดวัตถุประสงค์สำหรับใช้จ่ายเพื่อดำเนินภารกิจต่าง ๆ ให้ตั้งงบประมาณตามรายการที่เคยได้รับจัดสรร ตามเป้าหมายและความจำเป็นในการใช้เงิน
3.3) เงินอุดหนุนสำหรับชดเชยรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ได้รับผลกระทบจากการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามมติคณะรัฐมนตรี
3.4) เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ เป็นเงินอุดหนุนจัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของเงินอุดหนุนแต่ละประเภท ให้ตั้งงบประมาณสำหรับรายการที่เคยได้รับจัดสรรตามเป้าหมายและความจำเป็นในการใช้จ่ายเงิน
4) กรณีการเสนอขอตั้งงบประมาณไว้ที่หน่วยงานอื่นนอกเหนือจากข้อ 2) และ 3)
4.1) สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีให้เสนอขอตั้งงบประมาณ เป็นเงินอุดหนุน 2 รายการ ดังนี้ 1) เงินอุดหนุนเพื่อเป็นแรงจูงใจในการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการท้องถิ่น และ 2) เงินอุดหนุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
4.2) สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ให้เสนอขอตั้งงบประมาณเป็นเงินอุดหนุนโครงการตามแผนปฏิบัติการเพื่อการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมในระดับจังหวัด
5) การเสนอขอตั้งงบประมาณเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นรายการใหม่ ให้เสนอคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ความเห็นชอบด้วย
6) ให้สำนักงบประมาณพิจารณาจัดสรรงบประมาณเงินอุดหนุนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามความเหมาะสมและความจำเป็นในการใช้จ่ายเงินต่อไป
บรรณานุกรม
ประกาศคณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เรื่องหลักเกณฑ์การจัดสรรเงินอุดหนุนทั่วไปให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 138 ตอนพิเศษ 248 ง 11 ตุลาคม 2564