ในช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจถดถอย ประชากรมีรายได้ลดลง ธุรกิจต่างๆมีรายได้ลดลงประสบกับภาวะขาดทุน ล้มละลาย และปิดกิจการลง มีคนที่ต้องประสบปัญหาว่างงานเพิ่มมากขึ้นจึงอาจต้องมองหาอาชีพใหม่ ซึ่งคงจะต้องหาช่องทางในการลงทุนทำการค้า แต่จะสามารถทำธุรกิจอะไรได้บ้างในช่วงภาวะวิกฤตเศรษฐกิจ หรือเศรษฐกิจถดถอยที่ประชากรส่วนใหญ่มีอำนาจซื้อลดลง
ในทฤษฎีเศรษฐศาสตร์จุลภาคจะพบว่ามีสินค้าบางชนิดที่ผู้บริโภคมีความต้องการซื้อสินค้ามากขึ้นเมื่อระดับรายได้ของผู้บริโภคลดลง เราเรียกสินค้านี้ว่า “สินค้าด้อยคุณภาพ (Inferior goods)” สินค้าด้อยคุณภาพเป็นสินค้าที่ใช้ประโยชน์ได้ในลักษณะเดียวกับสินค้าปกติ (Normal goods) แต่ภาพลักษณ์ของสินค้าด้อยคุณภาพในสายตาของผู้บริโภคจะถูกมองว่ามีคุณค่าหรือมูลค่าต่ำกว่าสินค้าปกติ (สินค้าปกติคือสินค้าที่ความต้องการซื้อของผู้บริโภคจะเปลี่ยนแปลงในทิศทางเดียวกับการเปลี่ยนแปลงของรายได้) ดังนั้นโดยทั่วไปแล้วสินค้าด้อยคุณภาพจึงมีราคาต่ำกว่าสินค้าปกติที่อยู่ในกลุ่มสินค้าเดียวกัน เช่น กรณีกลุ่มอาหารสำเร็จรูป อาหารในร้านอาหารขนาดใหญ่เป็นสินค้าปกติ ในขณะที่ข้าวกล่องจากร้านริมถนนเป็นสินค้าด้อยคุณภาพ หรือกรณีกลุ่มบริการรถยนต์สาธารณะ บริการรถแท็กซี่เป็นสินค้าปกติในขณะที่บริการรถประจำทางเป็นสินค้าด้อยคุณภาพเป็นต้น
สินค้าด้อยคุณภาพ ไม่จำเป็นจะต้องเป็น “สินค้าคุณภาพต่ำ (Low quality goods) ตัวอย่างเช่น อาหารสำเร็จรูปที่ซื้อจากร้านข้างถนนอย่างข้าวกล่องกล่องละ 10 บาท ก็ไม่จำเป็นที่จะต้องมีคุณภาพต่ำกว่าอาหารจากร้านขนาดใหญ่ที่มีราคาหลักร้อยก็ได้ พ่อค้าที่ขายข้าวกล่อง 10 บาท อาจเป็นคนประณีต สะอาด และตั้งใจทำแต่เขาไม่มีโอกาสและเงินทุนที่จะเปิดร้านขนาดใหญ่ได้จึงต้องตั้งเป็นร้านเล็กๆริมถนนแต่ขายสินค้าคุณภาพดีก็เป็นไปได้ ในขนาดที่ร้านอาหารขนาดใหญ่พ่อครัวอาจไม่ได้ใส่ใจ หรือไม่ได้เป็นคนรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัดในการทำอาหารก็เป็นไปได้เช่นกัน
ในช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจถดถอย ประชากรมีรายได้ลดลง ธุรกิจที่จะสามารถดำเนินงานได้ดีคือธุรกิจขายสินค้าด้อยคุณภาพนั่นเอง เนื่องจากสามารถลงทุนโดยใช้เงินทุนไม่มาก จำหน่ายสินค้าราคาต่ำกว่าสินค้าปกติ ซึ่งได้รับความยอมรับจากผู้บริโภคโดยเฉพาะสินค้าจำเป็นต่อการดำรงชีพอย่างเช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และบริการขนส่งสาธารณะ ซึ่งจะสามารถช่วยให้ผู้ที่ว่างงานในช่วงที่เศรษฐกิจถดถอยสามารถหารายได้มาเลี้ยงชีพได้
อย่างไรก็ตามเมื่อภาวะเศรษฐกิจถดถอย หรือภาะเศรษฐกิจตกต่ำได้สิ้นสุดลง และเศรษฐกิจมีการขยายตัวเพิ่มขึ้น ธุรกิจขายสินค้าด้อยคุณภาพจะมีผลประกอบการที่ลดลง ผู้ประกอบธุรกิจขายสินค้าด้อยคุณภาพจึงต้องปรับกลยุทธ์เปลี่ยนแปลงสินค้าด้อยคุณภาพที่ขายอยู่ให้เป็นสินค้าปกติ เพื่อให้ธุรกิจสามารถเติบโตไปพร้อมกับเศรษฐกิจได้
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
เจริญศักดิ์ แสงฉัตรสุวรรณ. (2565). หน่วยที่2 การบริโภคและอุปสงค์สินค้า. ในประมวลสาระชุดวิชาเศรษฐศาสตร์เพื่อการจัดการและการจัดการทรัพยากรมนุษย์ หน่วยที่ 1-7 (น.2-1 – 2-72). นนทบุรี: สาขาวิชาวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช