วัตถุประสงค์และคุณค่าของการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน

  • Post author:

วัตถุประสงค์ของการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน การเรียนรู้โดยใช้โครงงาน เป็นการจัดการเรียนรู้ที่เน้นการใช้ปัญหาจริง เป็นการเรียนรู้และวิธีแสวงหาความรู้บนพื้นฐานแนวคิดของ John Dewey ที่เชื่อว่า การเรียนรู้เกิดจากการปฏิบัติจริง (Learning by Doing) จะประกอบด้วย การรู้ (Knowing) และ การลงมือกระทำ (Doing) ความรู้และความสามารถในการใช้ความรู้นั้นๆ เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ในการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้เดิมหรือประสบการณ์เดิมกับความรู้ใหม่ แล้วสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม โดยผู้เรียนสามารถเรียนรู้ผ่านกระบวนการแก้ไข ปัญหา พัฒนาทักษะในการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง วิธีการจัดการเรียนการสอน ผู้สอนจะมอบหมายให้ผู้เรียนทำงานเป็นรายบุคคลหรือเป็นกลุ่ม เพื่อทุกคนได้แก้ไขปัญหา ค้นคว้า และอาจเป็นการสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง พร้อมนำเสนอผลงาน ทั้งนี้ผู้สอนทำหน้าที่เป็นเพียงผู้แนะนำ (Facilitator) การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นการเสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ของแต่ละคนให้ได้รับการพัฒนาได้เต็มความสามารถที่มีอยู่

จากแนวคิดข้างต้น สามารถสรุปวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน ได้ดังนี้

1. เพื่อให้ผู้เรียนได้สร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง

2. เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาศักยภาพด้านการคิดสร้างสรรค์ การคิดแก้ปัญหา และการคิดขั้นสูง

3. เพื่อให้ผู้เรียนได้มีโอกาสเรียนและทำงานร่วมกัน ได้ฝึกภาวะผู้นำและผู้ตาม

4. เพื่อจัดประสบการณ์ตรงให้ผู้เรียนได้นำไปใช้ในชีวิตจริง

คุณค่าของการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน การเรียนรู้โดยใช้โครงงาน มีคุณค่าของต่อผู้เรียนและเสริมสร้างทักษะในด้านต่างๆ ดังนี้

1. ทักษะการเรียนรู้ ผู้เรียนสามารถแสวงหาความรู้และสามารถสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ได้ด้วยตนเอง โดยการแสวงหาความรู้นั้นต้องมีการวางแผนและการออกแบบที่ดีและเป็นระบบ

2. ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ผู้เรียนสามารถแสดงความคิดร่วมกัน ระดมสมอง ในหัวข้อโครงงานที่ออกแบบ โดยแสดงการคิดสร้างสรรค์ของตนและของกลุ่มร่วมกัน จินตนาการที่เกิดขึ้นจาก ทักษะการคิดสร้างสรรค์จะทำให้ผู้เรียนคิดแปลกใหม่ ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม

3. ทักษะทางอารมณ์ เมื่อผู้เรียนมีการทำงานร่วมกัน มีปฏิสัมพันธ์กัน มีการแสดงความคิดเห็นร่วมกัน ดังนั้น การปรับตัวเข้าหากันจะทำให้ทักษะทางอารมณ์ของผู้เรียนดีขึ้น มีการยอมรับฟังความคิดเห็นของเพื่อนในกลุ่ม

4. ทักษะการสื่อสาร เมื่อผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ในกระบวนการทำโครงงาน เกิดการพัฒนาด้านการนำเสนอผลการเรียนรู้ของกลุ่มตนด้วยทักษะการสื่อสาร หรือ ทักษะการนำเสนอผลงานของตนหรือกลุ่มของตนเอง ผู้เรียนสามารถแสดงออกด้วยทักษะการนำเสนอ ได้แก่ การนำเสนอผลงานด้วยวาจา โดยสามารถพูดหรือบรรยาย อธิบาย อภิปราย ในสิ่งที่ปฏิบัติมา ซึ่งอาจจะใช้สื่อประกอบการบรรยายประเภทต่างๆ หรืออาจเป็นการนำเสนอผลงานด้วยแผนงานหรือแผนโครงงานก็ได้เช่นกัน ทั้งนี้การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นการจัดการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงให้เกี่ยวข้องกับปัญหาหรือข้อสงสัยที่ผู้เรียนกำลังประสบ หรือเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วในชีวิตจริงและเกิดความสนใจต้องการแก้ไขปัญหานั้น การเรียนรู้โดยใช้โครงงานทำให้ผู้เรียนมีการพัฒนาระดับความสามารถจนเกิดเป็นความฉลาดในหลายด้าน เช่น ความฉลาดทางด้านสติปัญญา (Intelligence Quotient = I.Q) ความฉลาดทางด้านอารมณ์ (Emotional Quotient = E.Q) ความฉลาดในการแก้ปัญหา (Adversity Quotient = A.Q) ความฉลาดทางด้านคุณธรรม (Moral Quotient =M.Q)   และความฉลาดทางด้านสังคม (Social Quotient = S.Q) เป็นต้น