ภาระภาษี (Incidence or Burden of Taxation) หมายถึงภาระการชำระภาษีอากรของภาคเอกชนที่ให้กับรัฐ ซึ่งการจัดเก็บภาษีอากรก่อให้เกิดภาระกับเอกชน ปัญหาสำคัญในการพิจารณาเรื่องภาระภาษีนี้คือ ภาระดังกล่าวจะต้องตกอยู่กับผู้เสียภาษีอากร เป็นจำนวนภาษีที่คำนวณจากฐานภาษีคูณอัตราภาษี ซึ่งภาษีอากรที่รัฐเรียกเก็บนั้นไม่ว่าจะเรียกเก็บจากฐานภาษีใด หรือในลักษณะใดก็ตาม ผลของภาระภาษีในท้ายที่สุดจะกระทบต่อรายได้ของประชาชนซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาโดยทั่วไป อย่างไรก็ดีเนื่องจากผู้เสียภาษีมีหน้าที่เสียภาษีตามกฎหมายอาจไม่ใช่ผู้รับภาระภาษีไว้ท้ายที่สุด
ประเภทของภาระภาษีโดยการพิจารณาความหมายของคำว่าภาระภาษีจึงควรแยกพิจารณาเป็นสองนัย คือ 1) ภาระภาษีตามกฎหมาย (Statutory Incidence) และ 2) ภาระภาษีทางเศรษฐกิจ (Economic Incidence)
1. ภาระภาษีตามกฎหมาย หมายถึง ภาระในจำนวนภาษีของผู้มีหน้าที่เสียภาษีหรือผู้รับภาระภาษีตามที่กฎหมายกำหนดไว้ ดังนั้นการพิจารณาภาระภาษีตามความหมายนี้จึงพิจารณาจากบุคคลที่กฎหมายกำหนดให้เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเป็นหลัก ตัวอย่างเช่น ผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มของไทยตามประมวลรัษฎากร ก็คือผู้ประกอบการที่อยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ดังนั้นภาระภาษีตามกฎหมายในกรณีนี้จึงเป็นของผู้ประกอบการดังกล่าว อย่างไรก็ดีภาระภาษีนี้ ผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามกฎหมายอาจมิต้องรับภาระก็ได้ ทั้งนี้เพราะผู้เสียภาษีอาจผลักภาระภาษีที่ตนเองมีหน้าที่ต้องเสียตามกฎหมายให้ผู้บริโภคหรือผู้ที่ซื้อสินค้าของตนแทน
2. ภาระภาษีทางเศรษฐกิจ หมายถึง ภาระภาษีที่ผู้บริโภคคนสุดท้ายต้องรับภาระ กล่าวคือผู้บริโภคนั้นไม่สามารถผลักภาระภาษีต่อไปได้อีก เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ดังนั้นรายจ่ายของผู้รับภาระภาษีจะเกิดขึ้นเนื่องมาจากการเก็บภาษีนี้ หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม หากผู้ประกอบการสามารถผลักภาระภาษีมูลค่าเพิ่มให้ผู้บริโภคได้ทั้งหมด ภาระภาษีที่แท้จริงก็เป็นของผู้บริโภค หากผู้ประกอบการผลักภาระภาษีมูลค่าเพิ่มให้ผู้บริโภคได้เพียงบางส่วน ภาระภาษีที่แท้จริงก็จะเป็นของผู้บริโภคเพียงบางส่วนเช่นกัน