Daily Archives: 08/03/2025

เขื่อนดินถมชนิดแบ่งส่วน (Zoned Type Dam) เป็นเขื่อนดินที่ใช้ดินหลายประเภทมาก่อสร้างเป็นตัวเขื่อน โดยในส่วนของแกนเขื่อน (Core Zone) จะเลือกใช้ดินประเภททึบน้ำ (Impervious Soil) และในส่วนของเปลือก (Shell Zone หรือ Random Zone) ที่ถัดออกมาจากส่วนแกนเขื่อนจะเลือกใช้ดินประเภทกึ่งทึบน้ำ (Semi-Impervious Soil) เช่น ดินประเภทที่มีกรวดหรือ ทรายปะปนอยู่เป็นวัสดุในการก่อสร้าง ทั้งนี้ เนื่องจากวัสดุประเภทนี้มีคุณสมบัติในการระบายน้ำได้เป็นอย่างดี ดังนั้น ในขณะที่น้ำในอ่างเก็บน้ำลดระดับลงอย่างรวดเร็วจะทำให้น้ำที่ไหลซึมอยู่ในบริเวณส่วนเปลือกของตัวเขื่อนด้านเหนือน้ำ สามารถระบายลงสู่อ่างเก็บน้ำได้อย่างรวดเร็ว ทำให้แรงดันน้ำในตัวเขื่อน (Pore…

เขื่อนดินถมชนิดเนื้อเดียว (Homogeneous Dam) เป็นเขื่อนดินที่ใช้ดินเหนียวทึบน้ำประเภทเดียวกันมาก่อสร้างเป็นตัวเขื่อน เขื่อนดินชนิดนี้ส่วนใหญ่มักจะเป็น เขื่อนขนาดเล็กที่มีปริมาณดินถมไม่มากนัก และมีความสูงไม่เกิน 15.00 เมตร เนื่องจากการใช้ดินเหนียวทึบน้ำมาก่อสร้างเป็นตัวเขื่อนทั้งหมดจึงทำให้มีปัญหาในเรื่องของการระบายน้ำภายในตัวเขื่อนอยู่บ้าง กล่าวคือ ในช่วงขณะที่ระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำลดต่ำลง อัตราการระบายน้ำออกจากตัวเขื่อนที่ค่อนข้างช้าจะเป็นสาเหตุทำให้ดินบริเวณลาดเขื่อนซึ่งอิ่มตัวด้วยน้ำ อาจจะเกิดการเลื่อนไถลของลาดเขื่อนได้โดยง่าย อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นเขื่อนที่มีความสูงไม่มากนัก จึงทำให้ลดความรุนแรงในเรื่องนี้ลงไปได้พอสมควร นอกจากนั้นหากมิได้พิจารณากำหนดระบบระบายน้ำที่ดีภายในตัวเขื่อนไว้ด้วยแล้ว ในขณะที่เกิดสภาวะน้ำเต็มอ่างเก็บน้ำเป็นระยะเวลานานจะทำให้ระดับน้ำที่ไหลซึมผ่านตัวเขื่อน (Top Flow Line) อยู่ในระดับสูง และเข้าใกล้ลาดเขื่อนด้านท้ายน้ำ ซึ่งจะเป็นผลทำให้ดินตัวเขื่อนอยู่ในบริเวณดังกล่าวอิ่มตัวด้วยน้ำ และมีกำลังการรับแรงลดลง จนเป็นสาเหตุทำให้เกิดการวิบัติของลาดเขื่อน (Slope Failure) ด้านท้ายน้ำด้วยเช่นกัน…

เขื่อนเก็บกักน้ำของกรมชลประทาน โดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็น 3 ขนาด ได้แก่ เขื่อนขนาดเล็ก เขื่อนขนาดกลาง และเขื่อนขนาดใหญ่ [1] ทั้งนี้จะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ความสูงของตัวเขื่อน ความจุอ่างเก็บน้ำ การจัดหาที่ดินเพื่อการก่อสร้าง งบประมาณและระยะเวลาการก่อสร้าง ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ 1) เขื่อนขนาดเล็ก เป็นเขื่อนที่มีความสูงไม่มากกว่า 15.00 เมตร ความจุอ่างเก็บน้ำน้อยกว่า 1 ล้าน ลูกบาศก์เมตร มีงบประมาณในการก่อสร้างไม่เกิน 15 ล้านบาท ไม่เสียค่าใช้จ่ายในการจัดหาที่ดินทั้งส่วนที่เป็น…