สัญญาก่อสร้าง คืออะไร ?
• สัญญาก่อสร้าง คือ สัญญาซึ่งคู่สัญญาฝ่ ายหนึ่งเรียกว่าผู้ร้บจ้างตกลงจะ “ดำเนินการก่อสร้างหรือเพื่อให้ได้มาซึ่งงานก่อสร้างอาคาร งานก่อสร้างสาธารณูปโภค หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นใดและการซ่อมแซม ต่อเติม ปรับปรุง รื้อถอน หรือการกระทาอื่นที่มีลักษณะเดียวกันต่ออาคารสาธารณูปโภค หรือสิ่งปลูกสร้างดัง กล่าว ” ให้แก่คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่ง เรียกว่า ผู้ว่าจ้าง และ ผู้ว่าจ้าง” ตกลงจะให้สินจ้าง เพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำการนั้น
ลักษณะของสัญญาก่อสร้าง
• เป็นสัญญาที่มีความเกี่ยวพันกับหลายฝ่ าย หลายคน
• มักมีเอกสารที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก
• มักมีประเด็นเกี่ยวกับทางเทคนิควิศวกรรม
• มักเป็นข้อพิพาทที่เกี่ยวกับเรื่องคุณภาพ-ปริมาณ-ราคา-เวลา
สัญญาก่อสร้างภาครัฐ vs สัญญาจัดซื้อจัดจ้าง
สัญญาจัดซื้อจัดจ้างมีความสัมพันธ์กับภารกิจของภาครัฐ โดยรัฐ ส่วนราชการ ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ ต่างเป็นองคาพยพของรัฐที่มีหนา้ ที่ต้องจัดทำสาธารณูปโภคหรือบริการสาธารณะให้กับประชาชนในสังคม ซึ่งมีการจะบรรลุภารกิจดังกล่าวได้ ภาครัฐจะต้องมีอุปกรณ์หรือเครื่องมือสําหรับจัดทําสาธารณูปโภคหรือบริการสาธารณะ และโดยสภาพที่รัฐเองไม่สามารถจัดสร้างอุปกรณ์หรือเครื่องมือดังกล่าวได้ด้วยตัวเอง จึงมีความ
จำเป็นที่จะต้องว่าจ้างให้เอกชนที่มีความพร้อมมากกว่าเป็นผู้จัดสร้างขึ้น ดังนั้นอาจกล่าวว่าสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง เป็นการเป็นเครื่องมือของรัฐ ในการจัดหาให้ได้มาซึ่งอุปกรณ์หรือเครื่องมือสําหรับจัดทําสาธารณูปโภคหรือบริการสาธารณะ
หลักเกณฑ์การจดั ซื>อจดั จ้างและการบริหารพสั ด
ภาครัฐเดิมหลักเกณฑ์กการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐจะถูกกำหนพัสดุของหน่วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2535 และทีมแก้ไขเพิ่มเติม ต่อมาในปี
พ.ศ. 2560 ได้มีการตรากฎหมายฉบับหนึ่ง คือ พระราชบัญญัติการการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ขึ้นเป็นหลักเกณฑ์
สำหรับการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ ดังนั้น ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2560 เป็นต้นมาจะอยู่ภายใต้ พระราชบัญญัติฉบับนี้ โดยพระราชบัญญัติ ดังกล่าวจะใช้ประกอบกับระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 ให้นิยาม ดังนี้ “การจัดซื้อจัดจ้าง” หมายความว่า การดําเนินการ
เพื่อให้ได้มาซึ่งพัสดุโดยการจัดจ้าง เช่า แลกเปลี่ยน หรือโดยนิติกรรมอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง “พัสดุ” หมายความว่า สินค้างานบริการ งานก่อสร้าง งานจ้างที่ปรึกษาและงานจ้างออกแบบ หรือควบคุมงานก่อสร้าง รวมทั้งการดำเนินการอื่นตามที่กาํ หนดในกฎกระทรวง
พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 ให้นิยามดังนี้ “งานก่อสร้าง” หมายความวา่ งานก่อสร้างอาคาร งานก่อสร้างสาธารณูปโภค หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นใดและการซ่อมแซม ต่อเติม ปรับปรุง รื้อถอน หรือการกระทำอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน ต่ออาคารสาธารณูปโภค หรือสิ่งปลูกสร้างดังกล่าว รวมทั้งงานบริการที่รวมอยู่ในงานก่อสร้างนั้นด้วย แต่มูลค่าของงานบริการต้องไม่สูงกว่ามูลค่าของงานก่อสร้างนั้น
คณะกรรมการ ตามพระราชบัญญติจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
- คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
- คณะกรรมการวินิจฉยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
- คณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผลประกอบการ
- คณะกรรมการความร่วมมือป้องกนการทุจริต
- คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และขอร้องเรียน
องค์กรสนับสนับสนุนและการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พระราชบัญญัติจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 กำหนดให้ “กรมบัญชีกลาง”เป็นองค์กรสนับสนุนดูแลการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (มาตรา 46) มีบทบาทหน้าที่ตามหมวด 4 มาตรา 46-50 - คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
- คณะกรรมการนโยบาย มีอํานาจหน้าที่ตามมาตรา 24
พระราชบัญญตั จิ ดั ซื/อจดั จ้างและการบริหารพสั ดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 93
หน่วยงานของรัฐต้องทำสัญญาตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดโดยความเห็นชอบของสำนักงานอัยการสูงสุด ทั้งนี้ แบบสัญญานั้น
ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาด้วย
การทําสัญญารายใดถ้าจำเป็นต้องมีข้อความหรือรายการแตกต่างไปจากแบบสัญญาโดยมีสาระสำคัญตามที่กำหนดไว้ในแบบสัญญาและไม่ทำให้
ให้หน่วยงานของรัฐเสียเปรียบ ก็ให้กระทำได้ เว้นแต่หน่วยงานของรัฐเห็นว่าจะมีปัญหาในทางเสียเปรียบหรือไม่รัดกุมพอ ก็ให้ส่งร่างสัญญานั้น
ไปให้สำนักงานอัยการสูงสุดให้ความเห็นชอบก่อน
ในกรณีที่ไม่อาจทำสัญญาตามวรรคหนึ่งได้ และจำเป็นต้องร่างสัญญาขึ้นใหม่ ให้สั่งร่างสัญญาณนั้น ไปให้สำนักงานอัยการสูงสุดพิจารณาให้
ความเห็นชอบก่อน เว้น แต่การทําสัญญาตามแบบที่สำนักงานอัยการสูงสุดได้เคยให้ความเห็นชอบแล้วก็ให้กระทำได้
ในกรณีจำเป็นต้องทำสัญญาเป็นภาษาต่างประเทศ ให้ทำเป็นภาษาอังกฤษและต้องจัดทำข้อสรุปสาระสำคัญ แห่งสัญญาเป็นภาษาไทยตาม
หลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดในราชกิจจานุเบกษา เว้นแต่การทําสัญญาเป็นภาษาต่างประเทศตามแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดในกรณีที่หน่วยงานของรัฐไม่ได้ทำสัญญาตามแบบสัญญาตามวรรคหนึ่งหรือไม่ได้สั่งร่างสัญญาให้สำนักงานอัยการสูงสุดพิจารณาให้
ความเห็นชอบก่อนตามวรรคสองหรือวรรคสาม หรือตามมาตรา 97 วรรคหนึ่ง แล้วแต่กรณี ให้หน่วยงานของรัฐส่งสัญญานั้น ให้สํานักงานอัยการสูงสุด
พิจารณาให้ความเห็นชอบในภายหลังได้ เมื่อสํานักงานอัยการสูงสุดพิจารณาให้ความเห็นชอบแล้ว หรือเมื่อสํานักงานอัยการสูงสุดพิจารณาเห็นชอบแต่
ให้แก้ไขสัญญา ถ้าหน่วยงานของรัฐแก้ไขสัญญานั้น ให้เป็นไปตามความเห็นของสํานักงานอัยการสูงสุดแล้ว ให้ถือว่าสัญญานั้นมีผลสมบูรณ์
ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐไม่ได้ทำสัญญาตามแบบสัญญาตามวรรคหนึ่งหน่วยงานของรัฐไม่แก้ไขสัญญาตามความเห็นของสำนักงาน
อัยการสูงสุด หรือคู่สัญญาไม่ตกลงหรือยินยอมให้แก้ไขสัญญาตามความเห็นของสำนักงานอัยการสูงสุด หากข้อสัญญาที่แตกต่างจากแบบสัญญาหรือข้อสัญญาที่ไม่แก้ไขตามความเห็นของาำนักงานอัยการสูงสุดเป็นส่วนที่เป็นสาระสำคัญหรือเป็นกรณีผิดพลาดอย่างร้ายแรงตามมาตรา 104 ให้ถือว่าสัญญานั้นเป็นโมฆะ
คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
• คณะกรรมการวินิจฉัย มีอํานาจหน้าที่ตามมาตรา 29
แนวทางปฏิบัติในการบริหารสัญญาภาครัฐ
• หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 171 ลงวันที 24 เมษายน 2563 เรื่อง ซ้อมความเข้า ใจเกี่ยวกับ การดำเนินการในช่วงเวลาที่ได้รับผลกระทบจากกรณีโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควิด 19 (Coronavirus Disease (COVID-19))
• หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 645 ลงวันที่ 21 มิถุนายน 2565 เรื่อง มาตรการให้ความช่วยเหลือผู้ประกอบการในช่วง
การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ตามหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัย ปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วน
ที่สุด ที่กค (กวจ) 0405.2/ว 693 ลงวันที่ 6 สิงหาคม 2564
แนวทางปฏิบัติในการบริหารสัญญาภาครัฐ (2)
• หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่กค (กวจ) 0405.2/ว 108 ลงวันที่ 25 มีนาคม 2563 เรื่อง แนวทางปฏิบัติการดําเนินการภายหลัง
หน่วยงานของรัฐบอกเลิกสัญญาซื้อหรือจ้างตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
• หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่กค (กวจ) 0405.2/ว 124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 เรื่อง แนวทางปฏิบัติ ในการเร่งรัดการ
ปฏิบัติ ิงานตามสัญญาและการกำหนดคุณสมัติของผู้มีสิทธิยืนข้อเสนอ
ข้อมูลอ้างอิงจาก
สิทธิ โสภณภิรมย์
อัยการประจําสํานักงานอัยการสูงสุด
สํานักงานอัยการพิเศษฝ่ายการอนุญาโตตุลาการ 2
อุกฤษณ์ มากมี
อัยการประจํากอง
สํานักงานอัยการพิเศษฝ่ายการอนุญาโตตุลาการ 1