เขื่อนดินถมชนิดเนื้อเดียว (Homogeneous Dam) เป็นเขื่อนดินที่ใช้ดินเหนียวทึบน้ำประเภทเดียวกันมาก่อสร้างเป็นตัวเขื่อน เขื่อนดินชนิดนี้ส่วนใหญ่มักจะเป็น เขื่อนขนาดเล็กที่มีปริมาณดินถมไม่มากนัก และมีความสูงไม่เกิน 15.00 เมตร
เนื่องจากการใช้ดินเหนียวทึบน้ำมาก่อสร้างเป็นตัวเขื่อนทั้งหมดจึงทำให้มีปัญหาในเรื่องของการระบายน้ำภายในตัวเขื่อนอยู่บ้าง กล่าวคือ ในช่วงขณะที่ระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำลดต่ำลง อัตราการระบายน้ำออกจากตัวเขื่อนที่ค่อนข้างช้าจะเป็นสาเหตุทำให้ดินบริเวณลาดเขื่อนซึ่งอิ่มตัวด้วยน้ำ อาจจะเกิดการเลื่อนไถลของลาดเขื่อนได้โดยง่าย อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นเขื่อนที่มีความสูงไม่มากนัก จึงทำให้ลดความรุนแรงในเรื่องนี้ลงไปได้พอสมควร นอกจากนั้นหากมิได้พิจารณากำหนดระบบระบายน้ำที่ดีภายในตัวเขื่อนไว้ด้วยแล้ว ในขณะที่เกิดสภาวะน้ำเต็มอ่างเก็บน้ำเป็นระยะเวลานานจะทำให้ระดับน้ำที่ไหลซึมผ่านตัวเขื่อน (Top Flow Line) อยู่ในระดับสูง และเข้าใกล้ลาดเขื่อนด้านท้ายน้ำ ซึ่งจะเป็นผลทำให้ดินตัวเขื่อนอยู่ในบริเวณดังกล่าวอิ่มตัวด้วยน้ำ และมีกำลังการรับแรงลดลง จนเป็นสาเหตุทำให้เกิดการวิบัติของลาดเขื่อน (Slope Failure) ด้านท้ายน้ำด้วยเช่นกัน ดังนั้นจึงต้องพิจารณา ออกแบบด้วยความละเอียดรอบคอบ เพื่อป้องกันมิให้เกิดปัญหาดังกล่าวขึ้นได้ [1]
รูปแบบแสดงลักษณะโครงสร้างโดยทั่วไปของเขื่อนดินนี้ได้แสดงไว้ในรูปที่ 1 ซึ่งแบ่งตามการจัดเตรียมระบบระบายน้ำภายในตัวเขื่อน ออกได้เป็น 3 ลักษณะ ได้แก่
-เขื่อนดินชนิดเนื้อเดียวที่มี Rock fill Toe เป็นองค์ประกอบเพียงอย่างเดียว
-เขื่อนดินที่มี Rock fill Toe พร้อมด้วย Blanket Drain และ
-เขื่อนดินที่มี Rock fill Toe, Blanket Darin และ Chimney Drain เป็นระบบระบายน้ำภายในตัวเขื่อน
รูปที่ 1 ชนิดของเขื่อนดินถมชนิดเนื้อเดียว
[1] กรมชลประทาน. (2558). คู่มือการตรวจสภาพเขื่อน. กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารจัดการน้ำและอุทกวิทยา กรมชลประทาน