ความได้เปรียบในการแข่งขันด้านเทคโนโลยีดิจิทัล

  • Post author:

       นักวิชาการคนแรกๆ ที่มีการกล่าวถึงความได้เปรียบในการแข่งขัน (competitive advantage) ก็คือ ไมเคิล พอร์ทเตอร์ (Michael Porter) ศาสตราจารย์ของ Harvard Business School ได้เขียนหนังสือเล่มหนึ่งชื่อว่า Competitive Advantage ในปึ ค.ศ.1965 โดยเห็นว่าองค์การภาคธุรกิจจะต้องมีการกำหนดเป้าหมายและกลยุทธ์ทางธุรกิจที่ชัดเจน และดำเนินการต่างๆ เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันอย่างยั่งยืน โดยพอร์เตอร์ได้สำรวจจากหลายร้อยบริษัทและพบว่าบริษัทต่างๆ มักสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันใน 3 ด้าน คือ

       1) กลยุทธ์ด้านการเป็นผู้นำต้นทุนที่ต่ำ (cost leadership strategy) เป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจที่องค์การมุ่งทำให้ต้นทุนของการดำเนินธุรกิจอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าคู่แข่งขัน โดยใช้เทคโนโลยีดิจทัลเพื่อให้องค์การเกิดความได้เปรียบในการแข่งขันเมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่งขันต่างๆ ซึ่งจะพบเห็นทั่วไปกรณีที่เป็นองค์การใหม่ที่ต้องการเข้ามาสู่การแข่งขันในทางธุรกิจ เช่น การเข้ามาขององค์การธุรกิจที่เป็นสายการบินราคาต่ำ (low cost airline) ที่ใช้กลยุทธ์ผู้นำต้นทุนที่ต่ำเพื่อให้ทุกคนสามารถเดินทางได้ หรือ Line หรือ Twitter ก็เป็นองค์การที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่โดดเด่นด้านการเป็นผู้นำต้นทุนที่ต่ำด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการสร้างแพลท์ฟอร์มของการสื่อสารแบบสังคมออนไลน์ หรือ ตัวอย่างของ Alibaba ก็เป็นตัวอย่างขององค์การภาคธุรกิจที่ได้เข้าทำธุรกิจ e-commerce ด้วยต้นทุนที่ต่ำผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล ทำให้เกิดคู่ความร่วมมือทางธุรกิจและผู้ซื้อบนแพลท์ฟอร์มออนไลน์ที่สร้างความสะดวกในการซื้และขายสินค้าให้แก่คนทั่วโลก เป็นต้น

       2) กลยุทธ์ด้านการสร้างความแตกต่างจากคู่แข่งขัน (differentiation strategy) เป็นกลยุทธ์ที่องค์การมุ่งไปที่การให้ลูกค้ารับรู้ถึงความแตกต่างของผลิตภัณฑ์หรือบริการที่แตกต่างจากคู่แข่งขันโดยใช้เทคโนโลยีดิจทัล เช่น ตัวอย่างของ Apple ที่มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่โดดเด่นด้านการสร้างความแตกต่างจากคู่แข่งขันในการพัฒนาสมาร์ทโฟนและอุปกรณ์ต่อพ่วงที่ใช้งานผ่านระบบปฏิบัติการ i-OS ก็ได้นำไปต่อยอดในการเทคโนโลยีดิจิทัลใหม่ๆ มาใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่างๆ ของ Apple ซึ่งกลยุทธ์ด้านการสร้างความแตกต่างจากคู่แข่งขันถือว่าเป็นปรัชญาการดำเนินธุรกิจของ Apple มาตั้งแต่ก่อตั้งที่ให้ความสำคัญต่อปรัชญาธุรกิจที่เรียกว่า คิดที่แตกต่าง (think different) จากนั้นก็ได้เกิดนวัตกรรมตามมาอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็น MacBook, iPod, iPhone, iPad ฯลฯ หรือตัวอย่างของ Facebook ก็มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่โดดเด่นด้านการสร้างความแตกต่างจากคู่แข่งขันเช่นกัน ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในเรื่องของการสร้างชุมชนทางสังคมออนไลน์ ซึ่ง Facebook ก็สามารถนำความได้เปรียบในการแข่งขันนี้มาใช้ในการต่อยอดเป็นธุรกิจe-Commerce ที่สามารถเชื่อมโยงเพื่อให้เกิดธุรกิจออนไลน์ไปหาผู้ใช้จากทั่วโลกได้อย่างรวดเร็ว

       3) กลยุทธ์ด้านการมุ่งเน้นให้ตรงกับตลาดเป้าหมาย (focus strategy) เป็นกลยุทธ์ที่องค์การธุรกิจจะนิยมใช้กันมาก โดยเป็นกลยุทธ์ที่องค์การจะเริ่มต้นจากการระบุตลาดและกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย และองค์การจะพยายามเรียนรู้จากพฤติกรรมรวมถึงความต้องการและความคาดหวังของลูกค้า และนำมากำหนดกลยุทธ์ทางธุรกิจที่มุ่งไปตอบสนองให้ตรงกับตลาดและกลุ่มลูกค้าเป้าหมายโดยใช้เทคโนโลยีดิจทัล เช่น ตัวอย่างของ Netflix มีความได้เปรียบในการแข่งขันที่โดดเด่นด้านมุ่งเน้นให้ตรงกับตลาดเป้าหมายที่เป็นผู้ชอบดูภาพยนต์ด้วยการนำธุรกิจให้เช่าภาพยนตร์ ก็นำความโดดเด่นด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาต่อยอดในการให้บริการผ่านบริการสตรีมมิ่งบนอินเทอร์เน็ตแบบต้องเป็นสมาชิก โดยสมาชิกสามารถรับชมซีรีส์และภาพยนตร์ในอุปกรณ์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ทั่วโลก

       กล่าวโดยสรุป การสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล จะเป็นการที่องค์การได้มีการนำเทคโนโลยีอัจฉริยะต่างๆ มาบูรณาการร่วมกับการดำเนินธุรกิจ เพื่อให้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นตัวช่วยสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจขององค์การให้สูงขึ้น เช่น รายได้ที่สูงขึ้น การทำให้ต้นทุนการผลิตต่อหน่วยที่ต่ำลง การมีตลาดที่กว้างขึ้น การมีจำนวนลูกค้าที่เพิ่มขึ้น ผลประกอบการที่สูงขึ้น มูลค่าสินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้น การสร้างความสำเร็จขององค์การในภาคธุรกิจ มิอาจใช้กลยุทธ์ทางธุรกิจแบบทั่วๆ ไปอย่างเดียวแบบเดิมได้ ความได้เปรียบในการแข่งขันด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล จะทำให้องค์การมีความโดดเด่นที่เหนือกว่าองค์การอื่นๆ ซึ่งองค์การต่างๆ จะต้องค้นหาให้ได้ว่าองค์การของเราควรสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันที่เหนือกว่าคู่แข่งขันด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลในเรื่องใดบ้าง เพราะความได้เปรียบในการแข่งขันด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล จะช่วยทำให้องค์การสามารถนำไปใช้ในการต่อยอดจากความโดดเด่นเดิมที่องค์การมีอยู่ โดยเฉพาะในยุคของดิจิทัลอย่างเช่นในปัจจุบัน องค์การธุรกิจต่างๆ จำเป็นต้องศึกษาติดตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิทัลต่างๆ และนำมาตัดสินใจเลือกใช้หรือบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลต่างๆ มาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับธุรกิจของตนเอง โดยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาช่วยสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันซึ่งจะช่วยเสริมทำให้ธุรกิจต่างๆ มีการเติบโตทางธุรกิจแบบก้าวกระโดด เพราะเทคโนโลยีดิจิทัลจะไปช่วยในการออกแบบรูปแบบธุรกิจแบบใหม่ให้เกิดขึ้น ช่วยพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์ ช่วยพัฒนานวัตกรรมการให้บริการแก่ลูกค้า ในการสร้างคุณค่าใหม่ให้เกิดขึ้นแก่ธุรกิจได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งองค์การประเภทต่างๆ จะต้องเลือกใช้วิธีการสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันด้านเทคโนโลยีดิจิทัลให้เหมาะสมกับแต่ละประเภทขององค์การ