(Introduction to the Meaning of Area‑Based Infrastructure Projects Part1)
โครงการโครงสร้างพื้นฐานตามพื้นที่ (Area‑Based Infrastructure Projects: AIPs)
โครงการโครงสร้างพื้นฐานที่ตั้งอยู่รอบพื้นที่ทางภูมิศาสตร์เฉพาะ (Specific Geographical Areas) ถือเป็นความพยายามมุ่งเน้นสำหรับการเสริมสร้าง ยกระดับและพัฒนาระบบและบริการทางกายภาพ (Physical Systems And Services) ภายในตำแหน่งที่ตั้งที่กำหนด โดยวัตถุประสงค์หลักของโครงการเหล่านี้ ได้แก่ การยกระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมของผู้อยู่อาศัยและส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจภายในเขตเป้าหมาย (Targeted Zone) (Mačiulytė-Šniukienė, et al. 2022; Walsh, et al. 2022). โดยเฉพาะตัวอย่างโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแบบพื้นที่ (AIPs) ในประเทศไทย ที่สำคัญคือ โครงการพัฒนาพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor : EEC) ที่มุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์เพื่อรองรับการลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมายโดยมีโครงการสำคัญที่ต้องดำเนินการ ได้แก่ รถไฟความเร็วสูงเชื่อมต่อ 3 สนามบิน (ดอนเมือง สุวรรณภูมิ อู่ตะเภา) ท่าเรือน้ำลึกแหลมฉบัง เมืองอัจฉริยะ (Smart City) ฯลฯ
ซึ่งใน Blogs ต่อจากนี้จะเรียกโดยย่อว่า “โครงการ AIPs” ซึ่งถือว่าแตกต่างจากโครงการแบบดั้งเดิม ตรงที่เน้นไปที่พื้นที่ทางภูมิศาสตร์เฉพาะ เช่น เมืองหรือละแวกใกล้เคียง โดยจะกำหนดให้มีการใช้กลยุทธ์ที่ครอบคลุม (Comprehensive Strategy) ที่คำนึงถึงว่าองค์ประกอบต่างๆที่เกี่ยวข้อง เช่น ที่อยู่อาศัย ระบบการขนส่ง พื้นที่สีเขียว ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานทางสังคม (Social Infrastructure) ตลอดจนการพัฒนาทางเศรษฐกิจ มีความเชื่อมโยงถึงกันอย่างไร โครงการริเริ่มเหล่านี้ จะมุ่งส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจและปรับปรุงคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยทั่วไป สิ่งสำคัญที่สุดคือ การให้ความสำคัญต่อการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นอันดับแรก (High Priority on Community Involvement) โดยให้คนในพื้นที่มีส่วนร่วมกับการพัฒนาที่ตรงกับความต้องการของเขาเหล่านั้น ส่งเสริมความเป็นเจ้าของ และรับประกันความยั่งยืนในระยะยาว (World Bank 2023)
นอกจากนี้ โครงการประเภท AIPs ยังได้เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนทางกายภาพของสถานศึกษา อย่างโรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัย ตลอดจนสถานพยาบาล หน่วยงาจัดการด้านพลังงาน การสื่อสาร การสนับสนุนด้านการเกษตร ระบบชลประทาน การระบายน้ำ การป้องกันน้ำท่วม อุตสาหกรรมและหัตถกรรมในท้องถิ่น (Leungbootnak & Charoenngam, 2007). นอกจากนี้ โครงสร้างพื้นฐานตามพื้นที่ยังรวมถึงระบบขนส่ง ทรัพย์สินของภาครัฐ ระบบไฟฟ้า การพัฒนาลุ่มน้ำ Watershed Development ตลาดนำเข้าและส่งออก รวมถึงระบบคลังสินค้า AIP ทั้งหมดนี้เพื่อการดำเนินการเพื่อตอบสนองการพัฒนาท้องถิ่นและบรรลุการพัฒนาที่ยั่งยืน (Aksorn & Charoenngam, 2015).และอาจกล่าวได้ว่าโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ (Large Scale Infrastructure Projects) สามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการเสริมสร้างการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ (Enhancing Social And Economic Development) (Kara et al., 2016) ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Economic Growth) ขณะเดียวกันก็สามารถส่งผลเสียต่อมิติด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม (Adverse Effects on Environmental and Social Dimensions) ไปพร้อมๆ กัน ด้วยเหตุนี้แนวโน้มที่ชัดเจนจึงเกิดขึ้น โดยมุ่งเน้นไปที่การประเมินโครงการโครงสร้างพื้นฐานตามสมรรถนะด้านความยั่งยืนที่คาดการณ์ไว้ (Anticipated Sustainability Performance) (Hosny et al., 2022)
โดยผลที่ได้รับ คือ แบบจำลองการประเมินความยั่งยืนสามด้าน (Three Sustainability Assessment Models) ได้รับการพัฒนา ที่อิงตามเสาหลักที่สำคัญของปัจจัยทางสังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ (The Essential Pillars of Social, Environmental, and Economic Factors) การบูรณาการแบบจำลองเหล่านี้จะสร้างกรอบการทำงานที่ครอบคลุม ซึ่งอำนวยความสะดวกในการประเมินและจัดลำดับความสำคัญของโครงการโครงสร้างพื้นฐานที่ได้รับการนำเสนอตามผลลัพธ์ด้านความยั่งยืนที่คาดการณ์ไว้ และด้วยโมเดลที่ครอบคลุมนี้ ผู้มีอำนาจตัดสินใจสามารถวางกลยุทธ์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของโครงการโครงสร้างพื้นฐาน หรือโครงการ AIPs โดยดำเนินงานภายในขอบเขตและภายใต้ข้อจำกัดที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน (Hosny et al., 2022) ทั้งนี้ในตอนที่ 2 ตอนจบ จะได้กล่าวถึง Key Management Indicators (KMIs) of AIPs ซึ่งเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จของโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแบบพื้นที่ (Area-Based Infrastructure Projects: AIPs) โดยเฉพาะต่อไป
